അർണവ് അനിത 

(KVARTHA) ബിജെപിയുടെ ആധിപത്യത്തിന് അന്ത്യംകുറിച്ചെന്ന് ജൂണില്‍ നടന്ന ലോക്സഭാ തെരഞ്ഞെടുപ്പിലൂടെ ഉയര്‍ത്തിയ എല്ലാ പ്രതീക്ഷകളും ഹരിയാനയിലെയും ജമ്മു കശ്മീരിലെയും നിയമസഭാ തെരഞ്ഞെടുപ്പുകളില്‍ തകര്‍ന്നിരിക്കുന്നു. ഒക്ടോബര്‍ എട്ടിന് പ്രഖ്യാപിച്ച നിയമസഭാ തിരഞ്ഞെടുപ്പ് ഫലത്തില്‍, ജമ്മു കശ്മീരില്‍ പ്രതിപക്ഷ ഇന്ത്യാ ബ്ലോക്കിന്റെ ഘടകകക്ഷിയായ നാഷണല്‍ കോണ്‍ഫറന്‍സ് വിജയിച്ചെങ്കിലും കോണ്‍ഗ്രസിന്റെ പ്രകടനം ദയനീയമായിരുന്നു. 

ഹരിയാനയിലും പാര്‍ട്ടി പരാജയപ്പെട്ടു. ബിജെപിയുടെ പതനം യഥാര്‍ത്ഥമാണെന്ന് ലോക്സഭാ തിരഞ്ഞെടുപ്പ് തെളിയിച്ചെങ്കിലും ബിജെപി വിരുദ്ധ പാളയത്തിലുളളവര്‍ക്ക് ആഹ്ലാദിക്കാന്‍ യാതൊരു  അര്‍ഹതയുമില്ല. പൊതുതെരഞ്ഞെടുപ്പില്‍ ബി.ജെ.പിയുടെ വോട്ട് വിഹിതം ഒരു ശതമാനത്തിലേറെ കുറഞ്ഞു - 37.7% ല്‍ നിന്ന് 36.56% ആയി. എന്നാല്‍ ഇത് മുന്‍ തെരഞ്ഞെടുപ്പുകളെ അപേക്ഷിച്ച് 63 സീറ്റുകളുടെ (303 മുതല്‍ 240 വരെ) സീറ്റുകളുടെ നഷ്ടമായി വര്‍ധിപ്പിച്ചു.

എന്നാല്‍ മൂന്നാംതവണും പ്രധാനമന്ത്രിയായി നരേന്ദ്രമോദിയുടെ കീഴില്‍ സര്‍ക്കാര്‍ രൂപീകരിക്കാന്‍ ബിജെപിക്ക് കഴിഞ്ഞു. മറ്റേതൊരു പാര്‍ട്ടിയേക്കാളും ഉയര്‍ന്ന നിലയിലാണ് ബിജെപിയുടെ നേട്ടം. ഇത് പ്രതിപക്ഷത്തെ, പ്രത്യേകിച്ച് കോണ്‍ഗ്രസിനെ, അവരുടെ ബലഹീനതയെ വേഗത്തില്‍ മറികടന്ന് വര്‍ഷാവസാനം നടക്കാനിരിക്കുന്ന നിയമസഭാ തെരഞ്ഞെടുപ്പിന് മുന്നിട്ടിറങ്ങാന്‍ പ്രേരിപ്പിക്കേണ്ടതായിരുന്നു.

ഹരിയാന, ജമ്മു കശ്മീര്‍

കേന്ദ്രഭരണ പ്രദേശമായ ജമ്മു കശ്മീരിലെയും തെരഞ്ഞെടുപ്പിനെക്കുറിച്ച് ബിജെപിക്ക് വലിയ ഉറപ്പില്ലായിരുന്നു. ജമ്മു കശ്മീര്‍ ബിജെപിയെ അധികാരത്തിലെത്തിക്കാന്‍ സാധ്യതയില്ലായിരുന്നു. കാരണം  ലെഫ്റ്റനന്റ് ഗവര്‍ണറുടെ കീഴിലുള്ള ഒരു കേന്ദ്രഭരണ പ്രദേശമെന്ന നിലയില്‍, തിരഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ട സര്‍ക്കാരിന് കാര്യമായ പങ്കുണ്ടായില്ല. എന്നാല്‍ ഹരിയാനയിലെ പ്രതീക്ഷകള്‍ ഉയര്‍ന്നതായിരുന്നു. അവിടെ തോറ്റാല്‍ മഹാരാഷ്ട്രയിലും ജാര്‍ഖണ്ഡിലും പാര്‍ട്ടിയുടെ സാധ്യതകളെ അപകടത്തിലാക്കും, അതേസമയം വിജയം അതിന്റെ സാധ്യതകള്‍ മെച്ചപ്പെടുത്തും.

തെരഞ്ഞെടുപ്പിന് തൊട്ടുമുമ്പ് മുഖ്യമന്ത്രിയെ മാറ്റിയിട്ടും, ഹരിയാനയില്‍ വിജയിക്കുക എന്നത് ബി.ജെ.പിയെ സംബന്ധിച്ചിടത്തോളം ഒരു വലിയ കടമ്പയായിരുന്നു. കോണ്‍ഗ്രസിന് വ്യക്തമായ നേട്ടമുണ്ടായിരുന്നു. പ്രചാരണം തുടങ്ങിയപ്പോള്‍, പ്രധാനമന്ത്രി നരേന്ദ്ര മോദിയുടെ ഉറപ്പില്ലാത്ത പ്രസംഗങ്ങളും അസാധാരണമാം വിധം ആളുകള്‍ കുറഞ്ഞ റാലികളും ബിജെപി കൂടുതല്‍ പരിഭ്രാന്തരാക്കിയിരുന്നു. 90 അംഗ സഭയില്‍ 44 മുതല്‍ 62 സീറ്റുകള്‍ വരെ കോണ്‍ഗ്രസ് നേടുമെന്നും ബിജെപി 18 മുതല്‍ 26 വരെ സീറ്റുകള്‍ നേടുമെന്നും എക്സിറ്റ് പോള്‍ പ്രവചിച്ചത്.

ബിജെപിയും കോണ്‍ഗ്രസും ആം ആദ്മി പാര്‍ട്ടിയും തമ്മില്‍ കടുത്ത മത്സരമാണ് നടന്നത്. ഒരു ദശാബ്ദക്കാലത്തെ ബിജെപി ഭരണത്തിന് ശേഷം ഹരിയാനയില്‍ കോണ്‍ഗ്രസിന് വീണ്ടും അധികാരത്തിലെത്താന്‍ ഇത് കളമൊരുക്കുമായിരുന്നു. എന്നിരുന്നാലും, ഫലം എല്ലാവരേയും ഞെട്ടിക്കുന്നതായിരുന്നു. ബിജെപി 48 സീറ്റുകള്‍ നേടി, കോണ്‍ഗ്രസിന് 37 ഉം. വോട്ടെണ്ണലില്‍ കൃത്രിമം നടന്നതായി ആരോപിച്ച് കോണ്‍ഗ്രസ് തിരഞ്ഞെടുപ്പ് കമ്മീഷനില്‍ പരാതിപ്പെട്ടു, അത് പ്രവചനാതീതമായി തള്ളിക്കളഞ്ഞു.

ഇത് സാങ്കേതികത്വത്തിന്റെയോ നിയമസാധുതയുടെയോ പ്രശ്നമല്ല, മറിച്ച് തിരഞ്ഞെടുപ്പ് പ്രക്രിയയുടെ സുതാര്യതയും തിരഞ്ഞെടുപ്പ് കമ്മിഷന്റെ സമഗ്രതയും ആണ്, വോട്ടര്‍ വെരിഫയബിള്‍ പേപ്പര്‍ ഓഡിറ്റ് ട്രയല്‍ ഉപയോഗിച്ച് ഇലക്ട്രോണിക് വോട്ടിംഗ് മെഷീന്‍ വോട്ടുകള്‍ പരിശോധിച്ച് പോള്‍ പാനല്‍ കോണ്‍ഗ്രസിനെ ബോധ്യപ്പെടുത്തണമെന്ന് ആവശ്യപ്പെട്ടു. എന്നാല്‍ 2014 മുതലുള്ള തിരഞ്ഞെടുപ്പ് കമ്മീഷന്റെ പക്ഷപാതപരമായ പെരുമാറ്റം കണക്കിലെടുക്കുമ്പോള്‍, നിലവില്‍ വളരെ ഭേദമാണെന്ന് പറയുന്നവരുണ്ട്.

ജമ്മു കശ്മീരില്‍ നാഷണല്‍ കോണ്‍ഫറന്‍സ് 42 സീറ്റുകളും കോണ്‍ഗ്രസിന് ആറ് സീറ്റുകളും സിപിഎം ഒരു സീറ്റും നേടി. ബിജെപിക്കെതിരെ പോരാടി ജമ്മു മേഖലയില്‍ കോണ്‍ഗ്രസിന് കൂടുതല്‍ സീറ്റുകള്‍ ലഭിക്കുമെന്ന് കരുതിയിരുന്നെങ്കിലും ഒരു സീറ്റില്‍ മാത്രം വിജയിച്ചു. വോട്ട് വിഹിതത്തിന്റെ കാര്യത്തിലും ബിജെപി 25.5%, നാഷണല്‍ കോണ്‍ഫറന്‍സ് 23.4%, കോണ്‍ഗ്രസ് 11.9% എന്നിങ്ങനെയാണ്. അങ്ങനെ ജമ്മു കശ്മീരില്‍ പോലും കോണ്‍ഗ്രസിന് സന്തോഷിക്കാന്‍ ഒന്നുമില്ല. നേതൃത്വത്തിലെ പോരായ്മയും മങ്ങിയ പ്രചാരണവും ജമ്മുവില്‍ ദളിത് വോട്ടുകള്‍ ഏകീകരിക്കുന്നതിലെ പരാജയവും അഭിമുഖീകരിച്ചു. ജമ്മു കശ്മീര്‍ വിജയം കോണ്‍ഗ്രസിന് നേരിയ രക്ഷപ്പെടലായി കാണാന്‍ കഴിയും.

സ്വയം പരാജയപ്പെടുന്നു

എന്തുകൊണ്ടാണ് കഴിഞ്ഞ 10 വര്‍ഷത്തെ തിരഞ്ഞെടുപ്പ് പരാജയങ്ങളില്‍ നിന്ന് കോണ്‍ഗ്രസ് പഠിക്കാന്‍ വിസമ്മതിക്കുന്നത്? 2024-ല്‍ ഹരിയാനയെക്കാള്‍, 2017-ല്‍ ഗുജറാത്ത് ബി.ജെ.പിയെ തള്ളിക്കളയാന്‍ തയ്യാറായിരുന്നു. എന്നാല്‍ ഈ യാഥാര്‍ത്ഥ്യത്തെ തീര്‍ത്തും അവഗണിച്ചുകൊണ്ട്, താനും ഒരു ഹിന്ദുവാണെന്ന് കാണിക്കാന്‍ രാഹുല്‍ ഗാന്ധി കാവി വസ്ത്രം ധരിച്ച് ക്ഷേത്രദര്‍ശനത്തിന് പോയി.  ബി.ജെ.പിക്ക് ബദലായി കോണ്‍ഗ്രസ് മാറുമെന്ന് പ്രതീക്ഷിച്ച വോട്ടര്‍മാരെ അങ്കലാപ്പിലാക്കിയത് ഏറ്റവും വലിയ മണ്ടന്‍ നീക്കമായിരുന്നു.

പ്രതീക്ഷിച്ചതുപോലെ, 182 അംഗ സഭയില്‍ ആകെ 77 സീറ്റുകളോടെ  കോണ്‍ഗ്രസ് തെരഞ്ഞെടുപ്പില്‍ പരാജയപ്പെട്ടു. 16 സീറ്റുകള്‍ വര്‍ധിപ്പിക്കാനായി. കാലക്രമേണ, പ്രത്യേകിച്ച് ഭാരത് ജോഡോ യാത്രകള്‍ക്ക് ശേഷം രാഹുല്‍ ഗാന്ധി പക്വത പ്രാപിച്ചു, എന്നിട്ടും ബിജെപിയെ പരാജയപ്പെടുത്താന്‍ ഒരു നേതാവെന്ന നിലയില്‍ പലപ്പോഴും അദ്ദേഹം പൂര്‍ണ്ണമായും പരാജയപ്പെട്ടു.

കഴിഞ്ഞ മൂന്ന് പൊതു തെരഞ്ഞെടുപ്പുകളില്‍ ബിജെപിയുടെ വോട്ട് വിഹിതം 37.3% ആയി ഉയര്‍ന്നുവെന്ന ലളിതമായ കണക്ക് സൂചിപ്പിക്കുന്നത് 60% വോട്ടര്‍മാരും ഒന്നുകില്‍ അവരെ എതിര്‍ക്കുകയോ നിസ്സംഗത പുലര്‍ത്തുകയോ ചെയ്തു എന്നാണ്. അതിനാല്‍ വോട്ടുചെയ്യാന്‍ ഒരു ബദല്‍ സാധ്യതയുണ്ട്. കോണ്‍ഗ്രസിന് വിശ്വസനീയമായ ബദലായി സ്വയം അവതരിപ്പിക്കാനായില്ല. ബി.ജെ.പിക്ക് എതിരായ പ്രത്യയശാസ്ത്ര വീക്ഷണമാണ് കോണ്‍ഗ്രസ് ആത്മാര്‍ത്ഥമായി അവതരിപ്പിക്കേണ്ടത്. അത് ഹിന്ദുത്വ വിരുദ്ധ നിലപാടല്ലാതെ മറ്റൊന്നുമല്ല, ബിജെപിയുടെ മുസ്ലീം വിരുദ്ധ നിലപാടുകള്‍ക്കും പശു രാഷ്ട്രീയത്തിനും അപകോളനിവല്‍ക്കരണത്തിന്റെ മറവില്‍ കാവിവല്‍ക്കരിക്കുന്ന നിലപാടുകള്‍ക്കുമെതിരെയുള്ള സജീവമായ എതിര്‍പ്പ് ശക്തമാക്കണം.

നാല് പ്രത്യയശാസ്ത്ര പ്രശ്‌നങ്ങള്‍

വ്യക്തവും സ്ഥിരവുമായ പ്രത്യയശാസ്ത്ര നിലപാടിന്റെ അഭാവം കോണ്‍ഗ്രസിന്റെ പരാജയങ്ങളില്‍ കാര്യമായ പങ്കുവഹിച്ചിട്ടുണ്ട്. പ്രത്യയശാസ്ത്രപരമായ പൊരുത്തക്കേടിന്റെ ചില നിര്‍ണായക വശങ്ങള്‍ ഇവയാണ്, അവ പരിഹരിക്കാന്‍ എന്തുചെയ്യാന്‍ കഴിയും:

1. മതേതരത്വത്തിനുവേണ്ടി അസന്ദിഗ്ധമായി നിലകൊള്ളാന്‍ മടി

മതേതരത്വത്തെ സംരക്ഷിക്കുന്നതില്‍ കോണ്‍ഗ്രസ് പലപ്പോഴും വിമുഖത കാണിക്കുന്നു.  പ്രത്യേകിച്ചും ബിജെപിയുടെ ഭൂരിപക്ഷ രാഷ്ട്രീയത്തെ അഭിമുഖീകരിക്കുമ്പോള്‍. മതേതര മൂല്യങ്ങള്‍ ഉയര്‍ത്തിപ്പിടിക്കുന്നതായി പാര്‍ട്ടി അവകാശപ്പെടുന്നു, എന്നാല്‍ ഹിന്ദുത്വം, പശു സംരക്ഷണം, മതപരിവര്‍ത്തന വിരുദ്ധ നിയമങ്ങള്‍ തുടങ്ങിയ വിഷയങ്ങളില്‍ ബിജെപിയെ കൃത്യമായി വെല്ലുവിളിക്കുന്നില്ല. ഈ വിമുഖത ഹിന്ദു ഭൂരിപക്ഷത്തെ അകറ്റുമെന്ന ഭയത്തില്‍ നിന്നായിരിക്കാം, പക്ഷേ ഇത് ബിജെപിക്ക് ബദല്‍ അന്വേഷിക്കുന്ന മതേതര വോട്ടര്‍മാരെ നിരാശരാക്കുന്നു. മതനിരപേക്ഷതയുടെ ശക്തമായ സംരക്ഷകനെ തേടുന്ന ന്യൂനപക്ഷങ്ങള്‍ക്ക് ഉറപ്പുനല്‍കുന്നതില്‍ കോണ്‍ഗ്രസ് വലിയ പരാജയമാണ്.

പ്രതിവിധി

ശക്തമായ മതനിരപേക്ഷ നിലപാട് കോണ്‍ഗ്രസ് വീണ്ടെടുക്കണം. ന്യൂനപക്ഷങ്ങള്‍, പ്രത്യേകിച്ച് മുസ്ലിംകള്‍ക്കെതിരായ പീഡനങ്ങള്‍ തുറന്നുകാട്ടുന്നതിലും ഇന്ത്യയുടെ ബഹുസ്വരതയെ ഭീഷണിപ്പെടുത്തുന്ന വര്‍ഗീയ നയങ്ങളെ ചെറുക്കുന്നതിലും അത് സജീവമായി ഇടപെടണം. മതേതരത്വത്തിന്റെ വ്യക്തവും ധീരവുമായ ആവിഷ്‌കാരം ബിജെപിയുടെ ഭൂരിപക്ഷ സമീപനത്തില്‍ നിന്ന് പാര്‍ട്ടിയെ വേറിട്ട് നിര്‍ത്താന്‍ സഹായിക്കും.

2. മുസ്ലീം പീഡനത്തെ അഭിസംബോധന ചെയ്യണം

ആള്‍ക്കൂട്ട കൊലപാതകം, വിവേചനപരമായ നിയമങ്ങള്‍, മുസ്ലീങ്ങളുടെ സാമൂഹിക-സാമ്പത്തിക പാര്‍ശ്വവല്‍ക്കരണം തുടങ്ങിയ വിഷയങ്ങള്‍ ഉയര്‍ത്തിക്കാട്ടുന്നതില്‍ നിന്ന് കോണ്‍ഗ്രസ് ഒഴിഞ്ഞുമാറി.

എന്താണ് പോംവഴി

 കോണ്‍ഗ്രസ് മുസ്ലീം വിരുദ്ധ വിവേചനത്തെ തുറന്ന് കാട്ടുകയും ന്യൂനപക്ഷ അവകാശങ്ങള്‍ സംരക്ഷിക്കുന്നതിനുള്ള നയപരമായ പരിഹാരങ്ങള്‍ വാഗ്ദാനം ചെയ്യുകയും വേണം. വിദ്വേഷ പ്രസംഗം, വര്‍ഗീയ അക്രമം, മുസ്ലിംകളെ ആനുപാതികമല്ലാത്ത രീതിയില്‍ ലക്ഷ്യമിടുന്ന നിയമങ്ങള്‍ എന്നിവയ്ക്കെതിരെ നിലകൊള്ളുക, അതേസമയം പാര്‍ശ്വവല്‍ക്കരിക്കപ്പെട്ട സമുദായങ്ങള്‍ക്കുള്ള സാമ്പത്തികവും വിദ്യാഭ്യാസപരവുമായ ക്ഷേമ പരിപാടികള്‍ക്ക് ഊന്നല്‍ നല്‍കുകയും ചെയ്യുക.

3. ദളിതരെയും ആദിവാസികളെയും തിരിച്ചുപിടിക്കണം

ദലിത്, ആദിവാസി വിഭാഗങ്ങളുടെ പിന്തുണ വീണ്ടെടുക്കാന്‍ കോണ്‍ഗ്രസ് പാടുപെട്ടു, അവരില്‍ പലരും ബിജെപിയിലേക്കോ പ്രാദേശിക പാര്‍ട്ടികളിലേക്കോ നീങ്ങി. പാര്‍ട്ടിയുടെ സമീപനം പലപ്പോഴും ഉപരിപ്ലവമാണ്, ജാതി വിവേചനം, ഭൂമി അവകാശങ്ങള്‍, സാമൂഹിക-സാമ്പത്തിക അസമത്വം എന്നിവയെ അഭിസംബോധന ചെയ്യുന്ന കാര്യമായ നയ പരിഷ്‌കാരങ്ങളേക്കാള്‍ താല്‍ക്കാലിക ശ്രദ്ധ കേന്ദ്രീകരിക്കുന്നു.

എന്താണ് പരിഹാരം

ദലിതുകളുടെയും ആദിവാസികളുടെയും ആശങ്കകള്‍ പരിഹരിക്കുന്നതിന് കോണ്‍ഗ്രസ് ഒരു നയം വികസിപ്പിക്കണം, അതില്‍ അനുകൂലമായ പ്രവര്‍ത്തന നയങ്ങളും ഭൂപരിഷ്‌കരണവും ജാതി അടിസ്ഥാനമാക്കിയുള്ള അക്രമങ്ങളെ ചെറുക്കുന്നതിനുള്ള നിയമ നടപടികളും ഉള്‍പ്പെടുത്തണം. താഴേത്തട്ടിലുള്ള ദളിത്, ആദിവാസി പ്രസ്ഥാനങ്ങളുമായി സഖ്യം കെട്ടിപ്പടുക്കുകയും അവരുടെ ശബ്ദം വര്‍ദ്ധിപ്പിക്കുകയും ചെയ്യുന്നത് ഈ ഗ്രൂപ്പുകള്‍ക്കിടയില്‍ പാര്‍ട്ടിയുടെ സ്വാധീനം ശക്തിപ്പെടുത്തും.

4.  ധാര്‍ഷ്ട്യം കുറയ്ക്കണം

കോണ്‍ഗ്രസ് ഇപ്പോഴും തങ്ങള്‍ വലിയ ശക്തിയാണെന്ന് അവകാശബോധത്തോടെയാണ് പ്രവര്‍ത്തിക്കുന്നത് എന്ന ധാരണ നിലനില്‍ക്കുന്നുണ്ട്. ഈ മനോഭാവം  യാഥാര്‍ത്ഥ്യങ്ങളുമായി ബന്ധമില്ലെന്ന് കരുതുന്ന വോട്ടര്‍മാരെ അകറ്റും.

പ്രതിവിധി

കോണ്‍ഗ്രസ് സ്വാധീനം കുറയുന്നത് അംഗീകരിക്കുകയും പ്രാദേശിക തലത്തില്‍  പുനസംഘടിപ്പിക്കുകയും വേണം. പ്രാദേശിക നേതാക്കള്‍ പറയുന്നത് കേള്‍ക്കുക, താഴെത്തട്ടിലേക്ക് അജണ്ടകള്‍ അടിച്ചേല്‍പ്പിക്കുന്നതിനുപകരം താഴെത്തട്ടിലുള്ള വിഷയങ്ങളില്‍ ശ്രദ്ധ കേന്ദ്രീകരിക്കുക ഇവ പാര്‍ട്ടിയെ വോട്ടര്‍മാരുമായി വീണ്ടും അടുപ്പിക്കാന്‍ സഹായിക്കും. മുന്‍കാല തെറ്റുകള്‍ അംഗീകരിക്കാനും ജനപക്ഷപാര്‍ട്ടിയാണെന്ന് ജനങ്ങളെ ബോധ്യപ്പെടുത്താനും  ആത്മാര്‍ത്ഥത കാണിക്കണം.

പ്രത്യയശാസ്ത്രപരവും തന്ത്രപരവുമായ ഈ പ്രശ്നങ്ങളെ അഭിസംബോധന ചെയ്യുന്നതിലൂടെ,  പുരോഗമന നയങ്ങളും സാമൂഹ്യ ഐക്യവും ആഗ്രഹിക്കുന്ന വോട്ടര്‍മാരുടെ വിശാലമായ അടിത്തറയുമായി പ്രതിധ്വനിക്കുന്ന,  ഒരു ബദല്‍ ശക്തിയായി മാറാന്‍ കോണ്‍ഗ്രസിന് കഴിയും.

മഹാരാഷ്ട്രയില്‍ വെല്ലുവിളി

കോണ്‍ഗ്രസ് ഈ ഉപദേശം സ്വീകരിച്ചാലും ഇല്ലെങ്കിലും, നവംബറില്‍ നടക്കാനിരിക്കുന്ന മഹാരാഷ്ട്ര, ജാര്‍ഖണ്ഡ് നിയമസഭാ തെരഞ്ഞെടുപ്പുകള്‍ വലിയ വെല്ലുവിളിയാണ്.  മഹാരാഷ്ട്രയില്‍, രണ്ട് സംസ്ഥാന പാര്‍ട്ടികളായ ശിവസേനയെയും നാഷണലിസ്റ്റ് കോണ്‍ഗ്രസ് പാര്‍ട്ടിയെയും വിഭജിക്കുകയും സഖ്യമുണ്ടാക്കുകയും ചെയ്ത ബിജെപിയുടെ രാഷ്ട്രീയം കാരണം കോണ്‍ഗ്രസ് നേതൃത്വം കൊടുക്കുന്ന മഹാ വികാസ് അഘാഡിക്ക് ബി.ജെ.പിയെക്കാള്‍  കാര്യമായ നേട്ടമുണ്ടായി. 

കോണ്‍ഗ്രസും ഉദ്ധവ് താക്കറയുടെ നേതൃത്വത്തിലുള്ള ശിവസേനയുടെ വിഭാഗവും ശരദ് പവാറിന്റെ നേതൃത്വത്തിലുള്ള നാഷണലിസ്റ്റ് കോണ്‍ഗ്രസ് പാര്‍ട്ടിയുടെ വിഭാഗവും അടങ്ങുന്നതാണ് മഹാ വികാസ് അഘാഡി. എന്നിരുന്നാലും, ബി.ജെ.പി മഹാരാഷ്ട്രയില്‍ വിജയിക്കാനായി, എല്ലാ വോട്ടര്‍മാരെയും ആകര്‍ഷിക്കാന്‍ എല്ലാത്തരം സൗജന്യങ്ങളും വാഗ്ദാനം ചെയ്യുന്നു. 

മോദിയും കേന്ദ്ര ആഭ്യന്തര മന്ത്രി അമിത് ഷായും വ്യക്തിപരമായി മഹാരാഷ്ട്രയില്‍ ശ്രദ്ധ കേന്ദ്രീകരിച്ചു. ശക്തി വീണ്ടെടുക്കാനുള്ള പാര്‍ട്ടിയുടെ നിശ്ചയദാര്‍ഢ്യത്തിന് അടിവരയിടുന്ന മോദി ഇടയ്ക്കിടെ മഹാരാഷ്ട്രയില്‍ സന്ദര്‍ശനം നടത്തുന്നുണ്ട്. അപ്പോഴും മഹാവികാസ് അഘാഡിയില്‍ പ്രശ്‌നങ്ങള്‍ തീര്‍ന്നിട്ടില്ല.

#Congress, #BJP, #IndianPolitics, #Elections, #RahulGandhi