ദക്ഷാ മനു

(KVARTHA) ജാര്‍ഖണ്ഡ് സ്ഥാപകനേതാവ് ഷിബു സോറന്റെ മക്കളാണ് നിലവില്‍ ജാര്‍ഖണ്ഡ് മുക്തി മോര്‍ച്ചയെ (ജെഎംഎം) നയിക്കുന്നത്. മകന്‍ ഹേമന്ത് സോറൻ മുഖ്യമന്ത്രിയാണ്, ബിജെപിക്ക് വഴങ്ങാത്തത് കൊണ്ട് അദ്ദേഹത്തെ ഇഡി പിടിച്ച് അകത്തിട്ടുവെന്നാണ് അവർ പറയുന്നത്. ഈ സമയം പാര്‍ട്ടിക്കും ഇന്ത്യാമുന്നണിക്കും വേണ്ടി ബിജെപിക്കെതിരെ ശക്തമായി ഉയര്‍ന്നവന്നവരില്‍ പ്രധാനിയായ കല്‍പന സോറൻ, ഹേമന്ത് സൊരേന്റെ ഭാര്യയാണ്. ഇന്ത്യയാകെ അറിയപ്പെടുന്ന നേതാവായി അവരിന്ന് മാറിയിരിക്കുന്നു. 

സംസ്ഥാന നിയമസഭാ തെരഞ്ഞെടുപ്പില്‍ ജെഎംഎമ്മിന്റെ താരപ്രചാരകയാണ് കല്‍പന. ഒരു വലിയ ജനക്കൂട്ടത്തെ ആകര്‍ഷിക്കാന്‍ കഴിയുന്ന ഒരു വനിതാ നേതാവേ ഇന്ന് സംസ്ഥാനത്തുള്ളൂ  അതാണ് കല്‍പ്പന സോറൻ. അവള്‍ കഴിഞ്ഞ ആഴ്ച ഗുംല ജില്ലയിലാണ് പ്രചരണം നടത്തിയത്, ആയിരക്കണക്കിന് ആളുകള്‍, പ്രത്യേകിച്ച് സ്ത്രീകള്‍, മഴയെ അവഗണിച്ച് അവരുടെ പ്രസംഗം കേള്‍ക്കാന്‍ തടിച്ചുകൂടി. തെരഞ്ഞെടുപ്പില്‍ ജെഎംഎം വിജയിച്ചാല്‍ അതിന് കാരണം കല്‍പ്പനയായിരിക്കുമെന്ന് രാഷ്ട്രീയ നിരീക്ഷകര്‍ വിലയിരുത്തുന്നു.

ഝാര്‍ഖണ്ഡിലുടനീളം, പ്രത്യേകിച്ച് ആദിവാസി സ്ത്രീകള്‍ക്കിടയില്‍ വലിയ ആവേശമായി കല്‍പന മാറിയിരിക്കുന്നു. 81 അസംബ്ലി സീറ്റുകളിലേക്കുള്ള മത്സരത്തില്‍ ജെഎംഎം നേതൃത്വത്തിലുള്ള ഇന്ത്യാ സഖ്യം ബിജെപി നേതൃത്വത്തിലുള്ള എന്‍ഡിഎ സഖ്യവുമായി ഏറ്റുമുട്ടുന്നു.  രാഷ്ട്രീയത്തിലേക്കുള്ള കല്‍പ്പന സോറന്റെ കടന്നുവരവ് പെട്ടെന്നായിരുന്നു.  2024 ജനുവരിയില്‍ കള്ളപ്പണം വെളുപ്പിക്കല്‍ കേസില്‍ ഭര്‍ത്താവും മുഖ്യമന്ത്രിയുമായ ഹേമന്ത് സൊറന്‍ അറസ്റ്റിലായതിന് ശേഷം, കല്‍പ്പന അതിവേഗം ജാര്‍ഖണ്ഡ് മുക്തി മോര്‍ച്ച (ജെഎംഎം) നേതൃത്വം ഏറ്റെടുത്തു. 

പ്രധാനമായും പുരുഷ മേധാവിത്വമുള്ള മേഖലയില്‍, ഹിന്ദി, സന്താലി, ഇംഗ്ലീഷ്, ഒഡിയ, ബംഗാളി എന്നീ ഭാഷകളില്‍ അനായാസമായി അവര്‍ നടത്തുന്ന വൈകാരികവും ആവേശഭരിതവുമായ പ്രസംഗങ്ങളിലൂടെ പൊതുജനങ്ങളെ കയ്യിലെടുക്കാനായി. അങ്ങനെ സാധാരണക്കാരുടെ ശക്തമായ ശബ്ദമായി  ഉയര്‍ന്നു വന്നു. അവളുടെ ബഹുഭാഷാ വൈദഗ്ധ്യം, വിവിധ സാമൂഹങ്ങളുമായി അടുത്തിടപഴകാന്‍ അവരെ പ്രാപ്തയാക്കി, സംസ്ഥാനത്ത് വിവിധ ഭാഷകള്‍ സംസാരിക്കുന്നവര്‍ ഉള്ളതിനാല്‍ ആദരണീയ നേതാവെന്ന നിലയില്‍ ഗ്രാഫ് ഉയര്‍ന്നു.

1985 മാര്‍ച്ചിലാണ് കല്‍പ്പന ജനിച്ചത്. എഞ്ചിനീയറിംഗ് ബിരുദവും എംബിഎയും നേടിയിട്ടുള്ള കല്‍പന സോറന്‍ 2024ലെ ലോക്സഭാ തെരഞ്ഞെടുപ്പില്‍  ഭര്‍ത്താവിന്റെ അഭാവത്തില്‍ വിശ്രമമില്ലാതെ പ്രചാരണം നടത്തി, ഝാര്‍ഖണ്ഡിലെ അഞ്ച് എസ്ടി സംവരണ ലോക്‌സഭാ സീറ്റുകളില്‍ ഇന്ത്യാ ബ്ലോക്കിന്റെ വിജയത്തില്‍ അവര്‍ നിര്‍ണായക പങ്കുവഹിച്ചു, അതേസമയം ഒരു ഉപതെരഞ്ഞെടുപ്പില്‍ 26,000 വോട്ടുകളുടെ ഭൂരിപക്ഷത്തില്‍ ഗണ്ഡേ അസംബ്ലി സീറ്റില്‍ വിജയിക്കുകയും ചെയ്തു. ഇന്ന് ഝാര്‍ഖണ്ഡ് കടന്ന് ബംഗാള്‍, ബീഹാര്‍ എന്നിവിടങ്ങളിലേക്ക് അവളുരെ സ്വാധീനം വ്യാപിച്ചു, അവിടെയെല്ലാം ഇന്ത്യാ ബ്ലോക്ക് സ്ഥാനാര്‍ത്ഥികള്‍ക്കായി പ്രചാരണം നടത്തി. 

സെപ്റ്റംബര്‍ 23-ന് ബന്‍ഷിധര്‍ നഗറില്‍ നിന്ന് ആരംഭിച്ച 'മായ സമ്മാന്‍ യാത്ര' എന്ന സംസ്ഥാനവ്യാപകമായ പ്രചാരണ ക്യാമ്പയിന്റെ നേതൃത്വത്തില്‍ കല്‍പനയുടെ തന്ത്രങ്ങളും സ്വാധീനവും ശക്തമായി.  ഹേമന്ത് സൊറന്റെ സര്‍ക്കാര്‍ ആരംഭിച്ച ക്ഷേമ പദ്ധതിയായ മുഖ്യമന്ത്രി മയ്യാ സമ്മാന്‍ യോജനയ്ക്ക് പരമാവധി പിന്തുണ നല്‍കുന്നു. തുടക്കത്തില്‍ സാമ്പത്തികമായി പിന്നാക്കം നില്‍ക്കുന്ന സ്ത്രീകള്‍ക്ക് 1,000 രൂപ പ്രതിമാസ സഹായം നല്‍കുകയും അടുത്തിടെ ബിജെപിയുടെ അതില്‍ കൂടുതല്‍ വാഗ്ദാനം ചെയ്തപ്പോള്‍ മറുപടിയായി 2,500 രൂപയായി ഉയര്‍ത്തുകയും ചെയ്തു.

തന്റെ യാത്രയിലുടനീളം, കല്‍പ്പന വലിയ ജനക്കൂട്ടത്തെ ആകര്‍ഷിച്ചു, പ്രത്യേകിച്ച് സ്ത്രീകളെ. സ്ത്രീകള്‍ക്ക് സാമ്പത്തിക സ്വാതന്ത്ര്യവും സാമൂഹിക സുരക്ഷയും വളര്‍ത്തുന്നതില്‍ പദ്ധതിയുടെ പങ്ക് അവര്‍ ഊന്നിപ്പറഞ്ഞു. പ്രസംഗങ്ങളില്‍ സ്ത്രീകള്‍ക്ക് അന്തസ്സ്, സ്വയംഭരണം, തൊഴില്‍ എന്നീ കാര്യങ്ങള്‍ വേണമെന്ന് ആവര്‍ത്തിക്കുന്നു. കല്‍പ്പനയുടെ ശ്രമങ്ങള്‍ മായ സമ്മാന്‍ യാത്രയെ കേവലം തെരഞ്ഞെടുപ്പ് പ്രചാരണത്തില്‍ നിന്ന് ശക്തമായ ഒരു പ്രസ്ഥാനമാക്കി മാറ്റി, സ്ത്രീ ശാക്തീകരണം ഝാര്‍ഖണ്ഡിന്റെ രാഷ്ട്രീയ അജണ്ടയുടെ കേന്ദ്രമാക്കി മാറ്റുന്നു. 

സാവിത്രിഭായ് ഫുലെ കിഷോരി സമൃദ്ധി യോജന, ബിര്‍സ ഹരിത് ഗ്രാം യോജന തുടങ്ങിയ മറ്റ് ക്ഷേമ സംരംഭങ്ങള്‍ക്കും അവര്‍ നല്‍കിയ ഊന്നല്‍, സ്ത്രീകളുടെ ക്ഷേമത്തില്‍ ശ്രദ്ധ കേന്ദ്രീകരിച്ചുകൊണ്ട് പാര്‍ശ്വവല്‍ക്കരിക്കപ്പെട്ട സമൂഹങ്ങളെ പിന്തുണയ്ക്കുന്നതിനുള്ള ജെഎംഎമ്മിന്റെ പ്രഖ്യാപിത നയത്തിന് അടിവരയിടുന്നു. കല്‍പ്പനയുടെ സ്വാധീനം ജെഎംഎമ്മിന് ബിജെപിയെക്കാള്‍ നിര്‍ണായകമായ മുന്‍തൂക്കം നല്‍കുമെന്ന് പ്രാദേശിക രാഷ്ട്രീയ നിരീക്ഷകര്‍ വിശ്വസിക്കുന്നു. ബിജെപിക്കാര്‍ അവരെയും ജെഎംഎം പദ്ധതികളെയും കേവലം രാഷ്ട്രീയ സ്റ്റണ്ടായി തള്ളിക്കളഞ്ഞിട്ടും, പ്രതിപക്ഷം ജെഎംഎമ്മിനെ 'മിയ-ബീവി കി സര്‍ക്കാര്‍' അല്ലെങ്കില്‍ 'ബണ്ടി-ബാബ്ലി സര്‍ക്കാര്‍' എന്ന് മുദ്രകുത്തി പരിഹസിച്ചിട്ടും കല്‍പ്പന അതിലൊന്നും തളര്‍ന്നില്ല.

ബിജെപി നേതാവ് ബാബുലാല്‍ മറാണ്ടി കൽപനേയും ഹേമന്ത് സൊറനെയും 2005 ലെ ബണ്ടി ഔര്‍ ബബ്ലി എന്ന ചിത്രത്തിലെ സാങ്കല്‍പ്പിക കൂട്ടുകെട്ടിനോട് ഉപമിച്ചു. അവര്‍ ജാര്‍ഖണ്ഡിലെ ജനങ്ങളെ കബളിപ്പിക്കുകയാണെന്ന് സൂചിപ്പിച്ചു. കല്‍പ്പന ഈ ആക്രമണങ്ങളെ  ജെഎംഎമ്മിന്റെ വര്‍ദ്ധിച്ചുവരുന്ന പിന്തുണയില്‍ ബിജെപിയുടെ അസ്വാരസ്യത്തിന്റെ തെളിവാണെന്ന് തിരിച്ചടിച്ചു. വനിതാ നേതാവെന്ന നിലയില്‍ കല്‍പ്പനയുടെ ആവിര്‍ഭാവം ഝാര്‍ഖണ്ഡിന്റെ രാഷ്ട്രീയ ഭൂപടത്തിലെ വനിതാ നേതാവിന്റെ അസാനിധ്യം തുടച്ചുനീക്കുന്നു. പ്രത്യയശാസ്ത്രപരമായ ഭിന്നതകള്‍ അടയാളപ്പെടുത്തിയ തെരഞ്ഞെടുപ്പായത് കൊണ്ട് കല്‍പനയുടെ നിലപാടുകള്‍ ജെഎംഎമ്മിന് തന്ത്രപരമായ മുന്‍തൂക്കം നല്‍കുന്നു.

ജാര്‍ഖണ്ഡിലെ ബിജെപിയുടെ മുഖ്യ തന്ത്രജ്ഞനും അസം മുഖ്യമന്ത്രിയുമായ ഹിമന്ത ബിശ്വ ശര്‍മ, ഭിന്നിപ്പിക്കുന്ന ഹിന്ദുത്വ അജണ്ട മുന്നോട്ടുവെച്ചപ്പോള്‍, ഝാര്‍ഖണ്ഡിന്റെ സ്വത്വത്തിനും പ്രാദേശിക അഭിമാനത്തിനും വേണ്ടി വാദിക്കുന്ന മുഖ്യമന്ത്രി ഹേമന്ത് സൊറന്‍ എന്നിവര്‍ തമ്മിലുള്ള മത്സരമാണ് സംസ്ഥാനത്തുള്‌ലത്. ഈ പ്രത്യയശാസ്ത്ര പോരാട്ടത്തിനിടയില്‍, കല്‍പനയുടെ നേതൃത്വം ജെഎംഎമ്മിന് വ്യതിരിക്തമായ ഒരു മുന്‍തൂക്കം നല്‍കുന്നു, പ്രത്യേകിച്ചും സ്ത്രീ വോട്ടര്‍മാരുടെ പങ്ക് കൂടുതല്‍ പ്രാധാന്യമര്‍ഹിക്കുന്നതിനാല്‍. ജാര്‍ഖണ്ഡിലെ വരാനിരിക്കുന്ന നിയമസഭാ തെരഞ്ഞെടുപ്പുകളില്‍ സ്ത്രീകളുടെ വര്‍ദ്ധിച്ചുവരുന്ന സ്വാധീനം തെരഞ്ഞെടുപ്പ് കമ്മീഷനില്‍ നിന്നുള്ള ഡാറ്റ ഉയര്‍ത്തിക്കാട്ടുന്നു.

സിംഡേഗ ജില്ലയില്‍ നിന്നുള്ള മുണ്ട സ്ത്രീയും പ്രൈമറി സ്‌കൂള്‍ അധ്യാപികയുമായ 24 കാരിയായ അനു ടോപ്നോ പറയുന്നത്, തന്നെപ്പോലുള്ള ആദിവാസി സ്ത്രീകളുടെ  ആധുനിക ഐഡന്റിറ്റിയാണ് കല്‍പ്പനയെന്ന്. 'എനിക്ക് ബന്ധപ്പെടാന്‍ കഴിയുന്ന ഒരേയൊരു നേതാവ് അവരാണ്. ജെഎംഎം അധികാരത്തില്‍ തിരിച്ചെത്തിയാല്‍, ആദിവാസി സ്ത്രീകള്‍ക്ക് വളരെയധികം പ്രയോജനം ലഭിക്കുമെന്ന് ഞാന്‍ വിശ്വസിക്കുന്നു,' അവര്‍ പറഞ്ഞു, 1000 രൂപ സഹായം ഇതിനകം നിരവധി ബുദ്ധിമുട്ടുന്ന കുടുംബങ്ങള്‍ക്ക് നല്‍കുന്ന ആശ്വാസം എടുത്തു പറയുകയും ചെയ്തു.

കഴിഞ്ഞ ലോക്സഭാ തിരഞ്ഞെടുപ്പില്‍ സംസ്ഥാനത്തെ 2.58 കോടി വോട്ടര്‍മാരില്‍ 1.7 കോടി പേര്‍ വോട്ട് ചെയ്തു, 14 സീറ്റുകളിലായി 87.11 ലക്ഷം സ്ത്രീകളും 83.85 ലക്ഷം പുരുഷന്മാരും സമ്മതിദാന അവകാശം വിനിയോഗിച്ചു. വരാനിരിക്കുന്ന നിയമസഭാ തെരഞ്ഞെടുപ്പില്‍ 1,31,44,236 പുരുഷ വോട്ടര്‍മാരും 1,28,99,019 സ്ത്രീ വോട്ടര്‍മാരുമാണുള്ളത്. ആകെയുള്ള 81 മണ്ഡലങ്ങളില്‍ 32 എണ്ണത്തില്‍, സ്ത്രീകളുടെ എണ്ണം പുരുഷന്മാരേക്കാള്‍ കൂടുതലാണ്, പ്രത്യേകിച്ച് അവരുടെ വോട്ടുകള്‍ നിര്‍ണായകമാകുന്ന പ്രധാന ഗോത്ര, സംവരണ മേഖലകളില്‍.

ഈ ജനസംഖ്യാപരമായ മാറ്റം ബിജെപിയും ജെഎംഎമ്മും തമ്മിലുള്ള മത്സരം ശക്തമാക്കി, രണ്ടു പേരും സ്ത്രീ പിന്തുണയ്ക്കായി മത്സരിക്കുന്നു. ഝാര്‍ഖണ്ഡില്‍ നിന്നുള്ള ഉയര്‍ന്ന പുരുഷ കുടിയേറ്റം കണക്കിലെടുത്ത്, വോട്ടെടുപ്പില്‍ സ്ത്രീകള്‍ പുരുഷന്മാരേക്കാള്‍ കൂടുതലാകുമെന്ന് വിശ്വസനീയമാണ്. ഈ നിര്‍ണായക ജനസംഖ്യാശാസ്ത്രത്തെ ആകര്‍ഷിക്കാന്‍ ലക്ഷ്യമിട്ടുള്ള ക്ഷേമപദ്ധതികള്‍ ഇരു പാര്‍ട്ടികളും വാഗ്ദാനം ചെയ്തിട്ടുണ്ട്: ബിജെപിയുടെ 'ഗോഗോ ദീദി യോജന' പാര്‍ശ്വവല്‍ക്കരിക്കപ്പെട്ട സ്ത്രീകള്‍ക്ക് പ്രതിമാസം 2,100 രൂപ വാഗ്ദാനം ചെയ്യുന്നു.

അതേസമയം, സാമ്പത്തികമായി പിന്നാക്കം നില്‍ക്കുന്ന സ്ത്രീകള്‍ക്ക് മയ സമ്മാന്‍ യോജനയുടെ പ്രതിമാസ സഹായം 2,500 രൂപയായി ഉയര്‍ത്തിക്കൊണ്ട് ജെഎംഎം തിരിച്ചടിച്ചു. എന്നാല്‍ സ്ത്രീകളുടെ ക്ഷേമത്തിനും പ്രാതിനിധ്യത്തിനും വേണ്ടിയുള്ള പാര്‍ട്ടിയുടെ പ്രതിബദ്ധത ഉള്‍ക്കൊണ്ട് ജെഎംഎമ്മിന്റെ പ്രചാരണത്തിന്റെ മുന്‍നിരയില്‍ നില്‍ക്കുന്നത് കല്‍പ്പന സൊരേനാണ്. മായ സമ്മാന്‍ യാത്ര നയിച്ചുകൊണ്ട്, അവര്‍ പ്രചാരണത്തിന് വീര്യം പകര്‍ന്നു, സൗത്ത് ചോട്ടനാഗ്പൂര്‍ പോലുള്ള ജെഎംഎം പരമ്പരാഗതമായി പോരാടുന്ന പ്രദേശങ്ങളില്‍ പോലും ഗണ്യമായ ജനക്കൂട്ടത്തെ ആകര്‍ഷിച്ചു.

കല്‍പ്പന സോറന്റെ ജനപ്രീതി വോട്ടായി മാറുമോയെന്ന് കാലം വെളിപ്പെടുത്തുമെങ്കിലും, ഝാര്‍ഖണ്ഡില്‍ പുരുഷന്‍മാര്‍ കൂടുതലുള്ള രാഷ്ട്രീയ ത്തില്‍ ശക്തമായ ഒരു വനിതാ നേതാവായി സ്വയം നിലയുറപ്പിക്കുകയും ബിജെപിക്ക് നേരിട്ട് വെല്ലുവിളി ഉയര്‍ത്തുകയും ചെയ്തുകൊണ്ട് അവര്‍ ഇതിനകം തന്നെ തെരഞ്ഞെടുപ്പ് ആഖ്യാനം മാറ്റിക്കഴിഞ്ഞു.

#KalpanaSoren #JMM #JharkhandElections #WomenEmpowerment #MaySamaanYatra #TribalLeadership