ബൊളീവിയൻ തിരഞ്ഞെടുപ്പ്: 2 പതിറ്റാണ്ട് കാലത്തെ അധികാരത്തിന്റെ കൊടുമുടിയിൽ നിന്ന് ഇടത് പാർട്ടികൾ എങ്ങനെ നിലംപതിച്ചു? കേരളത്തിനും പാഠമുണ്ടോ!

(KVARTHA) ലാറ്റിനമേരിക്കയിലെ ഇടതുപക്ഷ മുന്നേറ്റത്തിന്റെ മുൻനിരയിൽ അണിനിരന്ന രാജ്യമാണ് ബൊളീവിയ. കഴിഞ്ഞ രണ്ട് ദശാബ്ദക്കാലം, ഒരു പാർട്ടിയുടെ മാത്രം ആധിപത്യത്തിന് ഈ രാജ്യം സാക്ഷ്യം വഹിച്ചു - മൂവ്‌മെന്റ് ടുവേർഡ് സോഷ്യലിസം (MAS). മുൻ പ്രസിഡന്റ് ഇവോ മൊറാലസിന്റെ നേതൃത്വത്തിൽ, തദ്ദേശീയ ജനവിഭാഗങ്ങളുടെ അവകാശങ്ങൾ സംരക്ഷിക്കാനും, ദാരിദ്ര്യം കുറയ്ക്കാനും, ദേശീയ സമ്പത്ത് പൊതു ഉടമസ്ഥതയിലാക്കാനും ഈ പാർട്ടിക്ക് സാധിച്ചു. പ്രകൃതിവാതക ഖനനം ദേശീയവൽക്കരിച്ച് ലഭിച്ച വരുമാനം ദരിദ്രർക്കായി സാമൂഹിക പദ്ധതികളിൽ നിക്ഷേപിച്ചത് വലിയ നേട്ടമായി കണക്കാക്കപ്പെട്ടു. 

എന്നാൽ, കഴിഞ്ഞ പുറത്തുവന്ന തിരഞ്ഞെടുപ്പ് ഫലം ഈ ഇരുപത് വർഷത്തെ ഭരണത്തിന് വിരാമമിട്ടു. എം എ എസ് എന്ന പ്രസ്ഥാനത്തിന്റെ തകർച്ചയുടെ ആഴം വ്യക്തമാക്കുന്ന ഒരു ജനവിധിയാണ് ബൊളീവിയയിൽ കണ്ടത്.

അന്തസ്സംഘർഷങ്ങളും പിളർപ്പും: 

എം എ എസ് പാർട്ടിയുടെ തകർച്ചയുടെ പ്രധാന കാരണം അതിന്റെ നേതാക്കൾക്കിടയിലുള്ള ആഭ്യന്തര തർക്കങ്ങളാണ്. മുൻ പ്രസിഡന്റ് ഇവോ മൊറാലസും, നിലവിലെ പ്രസിഡന്റ് ലൂയിസ് ആർസും തമ്മിലുള്ള അധികാര വടംവലി പാർട്ടിയെ ദുർബലപ്പെടുത്തി.  പരസ്പരം മത്സരിക്കുന്ന സ്ഥാനാർത്ഥികളെ നിർത്തിയതുൾപ്പെടെയുള്ള ആഭ്യന്തരകലഹങ്ങൾ വോട്ടർമാരെ വലതുപക്ഷത്തേക്ക് അടുപ്പിച്ചു. ഈ നേതാക്കൾ തമ്മിലുള്ള വിശ്വാസക്കുറവ്, പാർട്ടിക്കുള്ളിലെ ഐക്യത്തെ തകർത്തു. ഒരു കാലത്ത് ഒറ്റക്കെട്ടായി നിന്ന പാർട്ടി മൂന്ന് വിഭാഗങ്ങളായി പിരിഞ്ഞു. ഈ പിളർപ്പ് ഇടതുപക്ഷത്തിന്റെ ശക്തി ക്ഷയിപ്പിക്കുകയും, ഒരു കാലത്ത് അവരുടെ കോട്ടയായിരുന്ന ജനപിന്തുണ ചോർത്തിക്കളയുകയും ചെയ്തു.

പണപ്പെരുപ്പം, ഇന്ധന ക്ഷാമം: 

എം എ എസ് പാർട്ടിയുടെ തകർച്ചക്ക് ആക്കം കൂട്ടിയത് രാജ്യത്തെ സാമ്പത്തിക പ്രതിസന്ധിയാണ്. ഉയർന്ന പണപ്പെരുപ്പവും, വിദേശ നാണയ ശേഖരത്തിലുണ്ടായ കുറവും സാധാരണ ജനജീവിതത്തെ സാരമായി ബാധിച്ചു. ഇന്ധന ക്ഷാമം രൂക്ഷമായതോടെ, വാഹന ഗതാഗതം ഉൾപ്പെടെയുള്ള മേഖലകൾ സ്തംഭിച്ചു.  

ഒരു കാലത്ത് ജനങ്ങൾക്ക് മികച്ച സാമ്പത്തിക സുരക്ഷിതത്വം നൽകിയിരുന്ന ഇടതുപക്ഷം, ഇന്ന് അവരുടെ അടിസ്ഥാന ആവശ്യങ്ങൾ പോലും നിറവേറ്റാൻ കഴിയാത്ത അവസ്ഥയിലേക്ക് എത്തി. ഇതാണ് വോട്ടർമാരെ ഭരണവിരുദ്ധ വികാരം പ്രകടിപ്പിക്കാൻ പ്രേരിപ്പിച്ചത്. മുൻപ് രാജ്യത്തിന്റെ സാമ്പത്തിക നയങ്ങൾ ജനങ്ങളെ ദാരിദ്ര്യത്തിൽ നിന്ന് കരകയറ്റിയെങ്കിൽ, ഇന്നത്തെ മോശം സാമ്പത്തിക സ്ഥിതി ആ നേട്ടങ്ങളെല്ലാം ഇല്ലാതാക്കി.

വാഗ്ദാന ലംഘനങ്ങളും അഴിമതി ആരോപണങ്ങളും: 

അധികാരത്തിലിരുന്നതോടെ, എം എ എസ് പാർട്ടിക്കെതിരെ നിരവധി അഴിമതി ആരോപണങ്ങൾ ഉയർന്നു. ഈ ആരോപണങ്ങൾ ജനങ്ങൾക്കിടയിൽ അതൃപ്തി ഉണ്ടാക്കി. കൂടാതെ, സാമൂഹിക ക്ഷേമ പദ്ധതികൾ വഴി നേട്ടമുണ്ടാക്കിയ ചില വിഭാഗങ്ങൾക്ക് പോലും ഭരണകക്ഷിയിലുള്ള വിശ്വാസം നഷ്ടപ്പെട്ടു. നേതാക്കളുടെ ആഡംബര ജീവിതവും, സ്വജനപക്ഷപാതവും ജനങ്ങളിൽ രോഷം വളർത്തി. 

പലപ്പോഴും ഇടതുപക്ഷ നേതാക്കൾ ഉയർത്തിപ്പിടിച്ച മുദ്രാവാക്യങ്ങളിൽ നിന്ന് അവർ വ്യതിചലിച്ചു. ഈ വൈരുദ്ധ്യം ജനങ്ങൾ തിരിച്ചറിഞ്ഞപ്പോൾ, അവരുടെ പിന്തുണ കുറഞ്ഞു.

അതിരുകടന്ന സോഷ്യലിസം: 

പ്രകൃതിവാതക ഖനനം ദേശീയവൽക്കരിച്ചത് തുടക്കത്തിൽ വലിയ നേട്ടമായിരുന്നെങ്കിലും, വിദേശ നിക്ഷേപകരെ ഇത് അകറ്റിനിർത്തി. സർക്കാരിന്റെ അമിതമായ ഇടപെടലുകളും, സ്വകാര്യ മേഖലയെ പ്രോത്സാഹിപ്പിക്കാതിരുന്നതും രാജ്യത്തിന്റെ സാമ്പത്തിക വളർച്ചയെ പ്രതികൂലമായി ബാധിച്ചു. അന്താരാഷ്ട്ര വിപണിയിൽ അസംസ്കൃത വസ്തുക്കളുടെ വില കുറഞ്ഞപ്പോൾ ബൊളീവിയയുടെ സാമ്പത്തിക അടിത്തറ ഇളകി. ഈ സാമ്പത്തിക നയം ദീർഘകാലത്തേക്ക് സുസ്ഥിരമായിരുന്നില്ലെന്ന് തെളിഞ്ഞു.

നവലിബറൽ നയങ്ങളിലേക്ക് ചായ്‌വ്: 

തിരഞ്ഞെടുപ്പിൽ വിജയിച്ച വലതുപക്ഷ-മധ്യപക്ഷ പാർട്ടികൾ നവലിബറൽ നയങ്ങൾ നടപ്പാക്കുമെന്ന് പ്രഖ്യാപിച്ചിട്ടുണ്ട്. വിദേശനിക്ഷേപം ആകർഷിക്കുക, പൊതുമേഖലയിലെ അമിത ചെലവ് കുറയ്ക്കുക, ഇന്ധന സബ്സിഡികൾ ഒഴിവാക്കുക തുടങ്ങിയ കടുത്ത സാമ്പത്തിക പരിഷ്കരണങ്ങളാണ് അവർ ലക്ഷ്യമിടുന്നത്. ഈ മാറ്റം ബൊളീവിയൻ രാഷ്ട്രീയത്തിൽ ഒരു പുതിയ അധ്യായം തുറക്കുന്നു. ഇതോടെ, രാജ്യത്തിന്റെ സാമ്പത്തിക നയം സോഷ്യലിസത്തിൽ നിന്ന് മാറി നവലിബറലിസത്തിലേക്ക് മാറാൻ സാധ്യതയുണ്ട്.

തിരഞ്ഞെടുപ്പ് ഫലം: ഒരു മുന്നറിയിപ്പ്

ഈ തിരഞ്ഞെടുപ്പിൽ, എം എ എസ് പാർട്ടിയുടെ ഔദ്യോഗിക സ്ഥാനാർത്ഥിക്ക് മൂന്ന് ശതമാനം വോട്ടുകൾ മാത്രമാണ് ലഭിച്ചത്. ഇത് ഒരു വലിയ പരാജയമാണ്. രാജ്യത്തിന്റെ നിയമപ്രകാരം പാർട്ടിയുടെ നിയമസാധുത നിലനിർത്താൻ മൂന്ന് ശതമാനം വോട്ട് മതിയായിരുന്നതിനാൽ അവർക്ക് ആശ്വാസമായി. എന്നാൽ, മുൻകാലങ്ങളിൽ 50 ശതമാനത്തിൽ കൂടുതൽ വോട്ട് നേടിയിരുന്ന ഒരു പാർട്ടിയുടെ ഈ തകർച്ച ആഴത്തിലുള്ള പാഠമാണ് നൽകുന്നത്. ഈ തിരഞ്ഞെടുപ്പ്, ഭരണകക്ഷിക്കെതിരെ ഒരു ശക്തമായ താക്കീതായിരുന്നു.

പാഠങ്ങൾ: എന്ത് പഠിക്കാം?

ബൊളീവിയയിലെ ഇടതുപക്ഷത്തിന്റെ തകർച്ച ലോകത്തിലെ മറ്റ് ഇടതുപക്ഷ പാർട്ടികൾക്ക് ഒരു മുന്നറിയിപ്പാണ്. അധികാരക്കൊതിയും, ആഭ്യന്തര തർക്കങ്ങളും, ജനങ്ങളിൽ നിന്ന് അകന്നുള്ള ഭരണവും, സാമ്പത്തിക പ്രതിസന്ധിയും ഏത് പാർട്ടിയുടെയും തകർച്ചക്ക് കാരണമാകും. ജനങ്ങളുടെ അടിസ്ഥാന പ്രശ്നങ്ങൾ പരിഹരിക്കുന്നതിൽ ശ്രദ്ധ കേന്ദ്രീകരിക്കാത്തതും, സാമ്പത്തിക നയങ്ങളിൽ വരുത്തിയ പാളിച്ചകളും തകർച്ചക്ക് ആക്കം കൂട്ടി. ദീർഘകാലം അധികാരത്തിലിരിക്കുമ്പോൾ ജനങ്ങളിൽ ഉണ്ടാകുന്ന ഭരണവിരുദ്ധ വികാരം ഒരു യാഥാർത്ഥ്യമാണെന്ന് ഈ തിരഞ്ഞെടുപ്പ് ഫലം അടിവരയിടുന്നു. ഇത് കേരളത്തിലെ ഇടതുപക്ഷ സർക്കാരിനും പാഠമാണ് എന്ന് ചിലർ ചൂണ്ടിക്കട്ടുന്നു.

ഭാവിയിലെ സാധ്യതകൾ: കടുത്ത സമരങ്ങൾ?

പുതിയ സർക്കാർ നടപ്പാക്കാൻ സാധ്യതയുള്ള കടുത്ത സാമ്പത്തിക പരിഷ്കരണങ്ങൾ രാജ്യത്ത് വ്യാപകമായ പ്രതിഷേധങ്ങൾക്ക് കാരണമാകും. മുൻ പ്രസിഡന്റ് ഇവോ മൊറാലസിന് ഇപ്പോഴും വലിയ ജനപിന്തുണയുണ്ട്. അദ്ദേഹം പുതിയ ഭരണത്തിനെതിരെ ശക്തമായ പ്രക്ഷോഭങ്ങൾക്ക് ആഹ്വാനം ചെയ്യാനുള്ള സാധ്യതയുണ്ട്. ഇത് ബൊളീവിയയുടെ രാഷ്ട്രീയ സാഹചര്യത്തെ കൂടുതൽ പ്രക്ഷുബ്ധമാക്കും. ചുരുക്കത്തിൽ, ബൊളീവിയൻ ജനതയുടെ ഭാവി അനിശ്ചിതത്വത്തിലാണ്.

ബൊളീവിയൻ തിരഞ്ഞെടുപ്പ് ഫലങ്ങളെക്കുറിച്ച് നിങ്ങളുടെ അഭിപ്രായങ്ങൾ പങ്കുവെക്കുക. 

Article Summary: Bolivia's leftist party falls after 20 years.

#Bolivia, #LeftistPolitics, #Elections, #MASParty, #EvoMorales, #Kerala