ആരായിരുന്നു ബർക്കത്തുല്ല ഭോപ്പാലി? മധ്യപ്രദേശിലെ പ്രമുഖ സർവകലാശാലയുടെ പേരുമാറ്റം വിവാദമാകുമ്പോൾ! നാടുകടത്തപ്പെട്ട ഇന്ത്യയുടെ ആദ്യ പ്രധാനമന്ത്രിയുടെ ഓർമ്മകൾ ഭോപ്പാലിൽ മായ്ക്കപ്പെടുമ്പോൾ

ഭോപ്പാൽ: (KVARTHA) ഭാരതത്തിന്റെ സ്വാതന്ത്ര്യ സമര ചരിത്രത്തിൽ സുവർണാക്ഷരങ്ങളിൽ എഴുതപ്പെട്ട വിപ്ലവകാരി മൗലാന ബർക്കത്തുല്ല ഭോപ്പാലിയുടെ ഓർമ്മ പുതുക്കുന്ന, മധ്യപ്രദേശിലെ പ്രമുഖ സർവകലാശാലയായ 'ബർക്കത്തുള്ള സർവകലാശാല'യുടെ പേര് മാറ്റാനുള്ള നീക്കം രാജ്യത്തുടനീളം വലിയ ചർച്ചകൾക്കും പ്രതിഷേധങ്ങൾക്കും വഴിവെച്ചിരിക്കുകയാണ്. 

ഭോപ്പാലിലെ ഈ പ്രശസ്തമായ വിദ്യാഭ്യാസ സ്ഥാപനത്തിന്റെ പേര് 'മാ വാഗ്ദേവി ഭോജ്പാൽ സർവകലാശാല' എന്നാക്കി മാറ്റാൻ സർവകലാശാലയുടെ എക്സിക്യൂട്ടീവ് കൗൺസിൽ ബുധനാഴ്ച യോഗം ചേർന്ന് പ്രമേയം പാസാക്കി സംസ്ഥാന സർക്കാരിനും ചാൻസലർ കൂടിയായ ഗവർണർക്കും അയച്ചതോടെയാണ് വിവാദം പുകയാൻ തുടങ്ങിയത്. മാളവ മേഖലയുടെ സാംസ്കാരിക പൈതൃകവും രാജാ ഭോജന്റെ ചരിത്രപരമായ സംഭാവനകളും മുൻനിർത്തിയാണ് ഈ പേര് മാറ്റമെന്ന് അധികൃതർ വ്യക്തമാക്കുമ്പോൾ, രാജ്യത്തിന് വേണ്ടി വിദേശമണ്ണിൽ സമാന്തര സർക്കാർ വരെ രൂപീകരിച്ച് പോരാടിയ ഒരു സ്വാതന്ത്ര്യ സമര സേനാനിയുടെ പൈതൃകത്തെ ഇല്ലാതാക്കാനുള്ള ബോധപൂർവമായ ശ്രമമാണിതെന്ന് ചരിത്രകാരന്മാരും രാഷ്ട്രീയ നേതാക്കളും ഒരേസ്വരത്തിൽ കുറ്റപ്പെടുത്തുന്നു.

പേരുമാറ്റ വിവാദം

സർവകലാശാലയുടെ ഈ തീരുമാനത്തിനെതിരെ ആദ്യ പ്രതിരോധം ഉയർന്നത് എക്സിക്യൂട്ടീവ് കൗൺസിൽ യോഗത്തിൽ നിന്ന് തന്നെയാണ്. സർവകലാശാലയിലെ അറബിക്-പേർഷ്യൻ വകുപ്പ് മേധാവിയും കൗൺസിൽ അംഗവുമായ ഡോ. താഹിറ അബ്ബാസി പ്രമേയത്തെ ശക്തമായി എതിർത്തു. രാജാ ഭോജന്റെ പേരിൽ ഒരു പുതിയ വലിയ സർവകലാശാല സ്ഥാപിക്കുന്നതിനോട് തനിക്ക് യോജിപ്പാണെന്നും എന്നാൽ സ്വാതന്ത്ര്യ സമരത്തിന് വലിയ സംഭാവനകൾ നൽകിയ മൗലാന ബർക്കത്തുള്ളയുടെ പേര് മാറ്റുന്നത് അദ്ദേഹത്തിന്റെ സ്മരണകളെ അപമാനിക്കുന്നതിന് തുല്യമാണെന്നും അവർ വ്യക്തമാക്കി. 

1970-ൽ ഭോപ്പാൽ സർവകലാശാലയായി സ്ഥാപിതമായ ഈ സ്ഥാപനം, 1988-ലാണ് മൗലാന ബർക്കത്തുള്ളയോടുള്ള ആദരസൂചകമായി പുനർനാമകരണം ചെയ്യപ്പെട്ടത്. നിലവിൽ ഈ പേരുമാറ്റ പ്രമേയം അന്തിമ അംഗീകാരത്തിനായി മധ്യപ്രദേശ് ഗവർണർ മംഗുഭായ് പട്ടേലിന്റെയും സംസ്ഥാന സർക്കാരിന്റെയും പരിഗണനയിലാണ്.

ചരിത്രകാരന്മാരുടെ പ്രതിഷേധം

ഈ നീക്കത്തിനെതിരെ പ്രമുഖ ചരിത്രകാരന്മാരും എഴുത്തുകാരും തങ്ങളുടെ ശക്തമായ വിയോജിപ്പ് പരസ്യമായി രേഖപ്പെടുത്തിയിട്ടുണ്ട്. ചരിത്രകാരനായ എസ്. ഇർഫാൻ ഹബിബ് ഈ തീരുമാനത്തെ അങ്ങേയറ്റം നിർഭാഗ്യകരവും പക്ഷപാതപരവുമെന്നാണ് വിശേഷിപ്പിച്ചത്. ഭരണാധികാരികൾക്ക് സ്വാതന്ത്ര്യ സമര സേനാനികളുടെ ത്യാഗത്തെ ബഹുമാനിക്കാൻ അറിയില്ലെന്നും അവർക്ക് മൗലാന ബർക്കത്തുള്ള വെറുമൊരു മുസ്ലിം മാത്രമായിരിക്കാമെന്നും അദ്ദേഹം കുറിച്ചു.

അതിരുകളും സമുദ്രങ്ങളും കടന്ന് കോടിക്കണക്കിന് ഭാരതീയരുടെ സ്വാതന്ത്ര്യ മോഹങ്ങൾക്ക് വിദേശമണ്ണിൽ വെച്ച് നേതൃത്വം നൽകിയ വിപ്ലവകാരിയായിരുന്നു മൗലാന ബർക്കത്തുള്ള എന്നാണ് പ്രശസ്ത എഴുത്തുകാരി റാണ സഫ്‌വി കുറിച്ചത്. അദ്ദേഹത്തെ മറക്കുന്നത് ഭാരതത്തിന്റെ സമര ചരിത്രത്തെ തന്നെ നിഷേധിക്കുന്നതിന് തുല്യമാണെന്ന് അവർ ഓർമ്മിപ്പിച്ചു.

ബർക്കത്തുള്ള ഭോപ്പാലി

1854 ജൂലൈ ഏഴിന് ഭോപ്പാലിലെ ഒരു സാധാരണ കുടുംബത്തിൽ ജനിച്ച മൗലാന മുഹമ്മദ് ബർക്കത്തുള്ള ഭോപ്പാലി, ഭാരതത്തിന്റെ സ്വാതന്ത്ര്യത്തിനായി വിദേശരാജ്യങ്ങളിൽ വിപ്ലവത്തിന്റെ വിത്തുപാകിയ പ്രമുഖ നേതാവാണ്. ഒന്നാം ലോകമഹായുദ്ധ കാലത്ത് 1915 ഡിസംബർ ഒന്നിന് അഫ്ഗാനിസ്ഥാനിലെ കാബൂളിൽ സ്ഥാപിതമായ ഭാരതത്തിന്റെ ആദ്യത്തെ താല്ക്കാലിക പ്രവാസി സർക്കാരിന്റെ പ്രധാനമന്ത്രിയായിരുന്നു അദ്ദേഹം. 

രാജാ മഹേന്ദ്ര പ്രതാപ് സിംഗ് പ്രസിഡന്റായ ഈ സമാന്തര സർക്കാർ ഭാരതത്തിന്റെ ചരിത്രത്തിലെ സമാനതകളില്ലാത്ത അധ്യായമാണ്. വിഭജന രാഷ്ട്രീയത്തിന് അതീതമായി ഹിന്ദു-മുസ്ലിം ഐക്യത്തിന്റെ വലിയൊരു പ്രതീകം കൂടിയായിരുന്നു ഇവരുടെ കൂട്ടുകെട്ട്.

വിദേശത്തെ പോരാട്ടങ്ങൾ

വിദ്യാഭ്യാസത്തിന് ശേഷം ബ്രിട്ടീഷ് വിരുദ്ധ നിലപാടുകൾ കാരണം ഭോപ്പാൽ വിടേണ്ടി വന്ന ബർക്കത്തുള്ള മുംബൈയിലും പിന്നീട് ലണ്ടനിലും എത്തിച്ചേർന്നു. ലണ്ടനിലെ ഇന്ത്യ ഹൗസുമായി ബന്ധപ്പെട്ട് പ്രവർത്തിച്ച അദ്ദേഹം വിപ്ലവകാരികളായ ശ്യാംജി കൃഷ്ണവർമ്മ, ലാലാ ഹർദയാൽ എന്നിവരുമായി അടുത്ത സൗഹൃദം സ്ഥാപിച്ചു. 

അറബിക്, പേർഷ്യൻ, ഇംഗ്ലീഷ്, ജാപ്പനീസ് ഉൾപ്പെടെ എട്ടോളം ഭാഷകളിൽ പ്രാവീണ്യമുണ്ടായിരുന്ന അദ്ദേഹം ടോക്കിയോ സർവകലാശാലയിൽ പ്രൊഫസറായി സേവനമനുഷ്ഠിക്കുന്നതിനിടയിലും ബ്രിട്ടീഷ് ഭരണത്തിനെതിരെ പത്രങ്ങളിലൂടെയും പ്രസംഗങ്ങളിലൂടെയും നിരന്തരം പോരാടി. അമേരിക്കയിൽ രൂപീകൃതമായ പ്രശസ്തമായ 'ഗദ്ദർ പാർട്ടി'യുടെ സ്ഥാപക നേതാക്കളിൽ ഒരാളായിരുന്നു അദ്ദേഹം. 

റഷ്യൻ വിപ്ലവ നേതാവ് വ്ലാഡിമിർ ലെനിനെ നേരിട്ട് കണ്ട് ഭാരതത്തിന്റെ സ്വാതന്ത്ര്യത്തിനായി പിന്തുണ തേടിയ ചരിത്രവും മൗലാനയ്ക്കുണ്ട്. തന്റെ ജീവിതം മുഴുവൻ മാതൃരാജ്യത്തിന്റെ മോചനത്തിനായി മാറ്റിവെച്ച ആ ധീരവിപ്ലവകാരിക്ക് ജീവനുള്ളപ്പോൾ സ്വന്തം മണ്ണിലേക്ക് മടങ്ങാൻ ബ്രിട്ടീഷ് സർക്കാർ അനുവാദം നൽകിയില്ല. 

ഒടുവിൽ 1927 സെപ്റ്റംബർ 20-ന് അമേരിക്കയിലെ സാൻ ഫ്രാൻസിസ്കോയിൽ വെച്ച് അദ്ദേഹം അന്തരിച്ചു. ഇന്ത്യ സ്വാതന്ത്ര്യം നേടിയ ശേഷം തന്റെ ഭൗതികശരീരം ജന്മനാട്ടിൽ അടക്കം ചെയ്യണമെന്ന വലിയ ആഗ്രഹത്തോടെയാണ് കാലിഫോർണിയയിലെ സാക്രമെന്റോയിൽ അദ്ദേഹത്തിന്റെ ഖബറടക്കം നടത്തിയത്. എന്നാൽ ആ ധീരപുത്രന്റെ ആഗ്രഹം ഇന്നും സഫലമായിട്ടില്ല. ഭോപ്പാലിൽ അദ്ദേഹത്തിന്റെ ഓർമ്മയ്ക്കായി അവശേഷിക്കുന്ന ഒരേയൊരു വലിയ സ്ഥാപനത്തിന്റെ പേര് കൂടി മാറ്റാൻ ശ്രമിക്കുന്നത് ചരിത്രത്തോടുള്ള അനീതിയാണെന്ന് ഭോപ്പാലിലെ സാമൂഹിക പ്രവർത്തകരും ചൂണ്ടിക്കാണിക്കുന്നു.

സ്വാതന്ത്ര്യ സമര ചരിത്രത്തിലെ ഇത്തരം നിർണായക വിവരങ്ങൾ സുഹൃത്തുക്കൾക്കും വാട്സാപ്പ് ഗ്രൂപ്പുകളിലും ഷെയർ ചെയ്യുക. പുതിയ വാർത്തകൾ അറിയാൻ ഞങ്ങളുടെ വാട്സാപ്പ് ചാനലും ഫേസ്ബുക്ക് പേജും ഫോളോ ചെയ്യുക. 

Article Summary: The proposed renaming of Barkatullah University in Bhopal to 'Ma Vagdevi Bhojpal University' has sparked protests. Historians and critics argue this is an attempt to erase the legacy of Maulana Barkatullah Bhopali, a key revolutionary leader and the Prime Minister of India's first provisional government in exile during World War I.

#BarkatullahUniversity #Bhopal #MaulanaBarkatullahBhopali #IndianHistory #EducationNews #MalayalamNews #AmmuNews