ശ്രീലങ്കയുടെയും ബംഗ്ലാദേശിന്റെയും പാതയിൽ നേപ്പാളോ? 'നെപ്പോ കിഡ്‌സ്' പ്രക്ഷോഭം ലോകശ്രദ്ധയിൽ

(KVARTHA) നേപ്പാളിലെ യുവജനങ്ങളുടെ നേതൃത്വത്തിലുള്ള പ്രതിഷേധങ്ങൾ ഇപ്പോൾ ലോകശ്രദ്ധ ആകർഷിക്കുകയാണ്. ദശാബ്ദങ്ങളായി നിലനിൽക്കുന്ന രാഷ്ട്രീയ അഴിമതി, തൊഴിലില്ലായ്മ, സ്വജനപക്ഷപാതം എന്നിവയ്‌ക്കെതിരെ രാജ്യത്തിന്റെ ജനസംഖ്യയിലെ വലിയൊരു ഭാഗമായ യുവജനങ്ങൾ തെരുവിലിറങ്ങിയിരിക്കുന്നു. 

സർക്കാരിന്റെ സോഷ്യൽ മീഡിയ നിരോധനമാണ് ഈ പ്രക്ഷോഭത്തിന് ഉടനടി തീപ്പൊരി നൽകിയതെങ്കിലും, 'നെപ്പോ കിഡ്‌സ്' (#nepokids) പോലുള്ള ക്യാമ്പെയ്‌നുകളിലൂടെ ദീർഘകാലമായി കുന്നുകൂടിയ ജനരോഷം ഒരു വലിയ വിപ്ലവമായി പരിണമിക്കുകയായിരുന്നു. അഴിമതിക്കും സ്വേച്ഛാധിപത്യത്തിനും എതിരെ ഒരു പുതിയ ജനറേഷൻ നടത്തുന്ന ഈ പോരാട്ടം നേപ്പാളിന്റെ ചരിത്രത്തിൽ ഒരു പുതിയ അധ്യായം കുറിക്കുകയാണ്.

അഴിമതിയും 'നെപ്പോ കിഡ്‌സും'

രാജഭരണത്തിൽ നിന്ന് ജനാധിപത്യത്തിലേക്ക് മാറിയ നേപ്പാളിന്റെ ചരിത്രം രാഷ്ട്രീയ അസ്ഥിരതകളുടേതായിരുന്നു. മാവോയിസ്റ്റ് കലാപവും അതിനുശേഷമുള്ള സമാധാന പ്രക്രിയകളും ജനാധിപത്യം സ്ഥാപിക്കാൻ സഹായിച്ചെങ്കിലും, അത് അഴിമതിയുടെയും സ്വജനപക്ഷപാതത്തിന്റെയും കെണിയിലായി. ഈ ദുരിതങ്ങളെല്ലാം നേരിട്ടത് രാജ്യത്തെ യുവതലമുറയാണ്. 

സാമ്പത്തികമായി പിന്നോക്കം നിൽക്കുന്ന ഒരു രാജ്യത്തെ രാഷ്ട്രീയ നേതാക്കളുടെയും അവരുടെ മക്കളുടെയും ആഡംബര ജീവിതം സോഷ്യൽ മീഡിയയിൽ പലപ്പോഴും വലിയ ചർച്ചയായി. വിദേശ വിദ്യാഭ്യാസം, ആഡംബര കാറുകൾ, വിദേശ യാത്രകൾ എന്നിവയെല്ലാം എങ്ങനെ അവർക്ക് സാധ്യമാകുന്നു എന്ന ചോദ്യം 'നെപ്പോ കിഡ്‌സ്' എന്ന ഹാഷ്‌ടാഗിലൂടെ യുവജനങ്ങൾ ഉയർത്തി. 

കഠിനാധ്വാനം ചെയ്യുന്ന സാധാരണക്കാർക്ക് തൊഴിലവസരങ്ങൾ ഇല്ലാതിരിക്കുമ്പോൾ, ഭരണാധികാരികളുടെ മക്കൾക്ക് യാതൊരു പ്രയത്നവുമില്ലാതെ എല്ലാ സൗകര്യങ്ങളും ലഭിക്കുന്നത് യുവജനങ്ങളെ കൂടുതൽ പ്രകോപിപ്പിച്ചു.

സോഷ്യൽ മീഡിയ നിരോധനം

പ്രതിഷേധങ്ങൾ കൂടുതലും ഉണ്ടായത് സർക്കാരിന്റെ സോഷ്യൽ മീഡിയ നിരോധനത്തിനെതിരായാണ്. ഫേസ്ബുക്ക്, ഇൻസ്റ്റാഗ്രാം, എക്‌സ് (മുൻപ് ട്വിറ്റർ), വാട്ട്‌സ്ആപ്പ്, യൂട്യൂബ് എന്നിവ ഉൾപ്പെടെ 26 സോഷ്യൽ മീഡിയ പ്ലാറ്റ്‌ഫോമുകളാണ് നേപ്പാൾ സർക്കാർ നിരോധിച്ചത്. പുതിയ നിയമങ്ങൾ അനുസരിച്ച് ഈ പ്ലാറ്റ്‌ഫോമുകൾ സർക്കാരിൽ രജിസ്റ്റർ ചെയ്യണം എന്ന വ്യവസ്ഥ പാലിക്കാത്തതാണ് നിരോധനത്തിന് കാരണമെന്ന് സർക്കാർ വിശദീകരിക്കുന്നു. 

എന്നാൽ, ഇത് അഭിപ്രായ സ്വാതന്ത്ര്യത്തിനെതിരെയുള്ള കടന്നുകയറ്റമായി ജനങ്ങൾ കാണുന്നു. ഈ തീരുമാനം ചെറുകിട ബിസിനസ്സുകാരെയും, മാധ്യമപ്രവർത്തകരെയും, പ്രത്യേകിച്ച് യുവജനങ്ങളെയും വലിയ രീതിയിൽ ബാധിച്ചു. ഈ നിരോധനം കാരണം നിരവധി പേർക്ക് തൊഴിൽ നഷ്ടപ്പെടുകയും വരുമാനം നിലയ്ക്കുകയും ചെയ്തു. തങ്ങളുടെ ശബ്ദം ഉയർത്താനുള്ള ഏക മാർഗം ഇല്ലാതാക്കാനുള്ള നീക്കമായി യുവജനങ്ങൾ ഇതിനെ കണ്ടു.

തെരുവിലെ പ്രതിഷേധം

ഈ പ്രക്ഷോഭങ്ങൾക്ക് ഒരു പ്രത്യേക രാഷ്ട്രീയ നേതൃത്വമില്ല. സോഷ്യൽ മീഡിയയിലൂടെ പ്രചരണം നടത്തി, ചെറുപ്പക്കാർ സ്വയം സംഘടിതരാവുകയായിരുന്നു. ഇതിനെ ‘നേപ്പാളിലെ അവസാന വിപ്ലവം’ എന്നും ചിലർ വിശേഷിപ്പിക്കുന്നു. രാഷ്ട്രീയ പാർട്ടികളുടെ സ്വാധീനമില്ലാത്ത, തികച്ചും ജനകീയമായ ഒരു മുന്നേറ്റമാണിത്. 

കാഠ്മണ്ഡുവിലെ മേയർ ബാലൻ ഷാ, പ്രശസ്തരായ കലാകാരന്മാർ തുടങ്ങിയ പൊതു വ്യക്തിത്വങ്ങൾ പ്രതിഷേധത്തിന് പിന്തുണ പ്രഖ്യാപിച്ചത് കൂടുതൽ ശക്തി നൽകി. സോഷ്യൽ മീഡിയ നിരോധനം പ്രഖ്യാപിച്ചതിന് ശേഷം, ആയിരക്കണക്കിന് യുവജനങ്ങൾ കാഠ്മണ്ഡുവിലെ തെരുവുകളിലേക്ക് ഒഴുകിയെത്തി. അവർ ദേശീയ പതാകകൾ വീശിയും അഴിമതി വിരുദ്ധ മുദ്രാവാക്യങ്ങൾ വിളിച്ചും പ്രതിഷേധിച്ചു. 

എന്നാൽ, പോലീസ് ഈ പ്രതിഷേധക്കാരെ പിരിച്ചുവിടാൻ കണ്ണീർ വാതകവും റബ്ബർ ബുള്ളറ്റുകളും പ്രയോഗിച്ചു. ഈ ഏറ്റുമുട്ടലുകളിൽ നിരവധി പേർക്ക് ജീവൻ നഷ്ടപ്പെടുകയും നൂറുകണക്കിന് ആളുകൾക്ക് പരിക്കേൽക്കുകയും ചെയ്തു.

സാമ്പത്തികവും സാമൂഹികവുമായ പ്രത്യാഘാതങ്ങൾ

സോഷ്യൽ മീഡിയ നിരോധനം രാജ്യത്ത് വലിയ സാമ്പത്തിക പ്രത്യാഘാതങ്ങളാണ് ഉണ്ടാക്കിയത്. ഓൺലൈൻ ബിസിനസ്സുകൾ, ടൂറിസം മേഖല, ദൈനംദിന ആശയവിനിമയം എന്നിവയെ ഇത് ഗുരുതരമായി ബാധിച്ചു. വിദേശത്ത് ജോലി ചെയ്യുന്ന നേപ്പാളികളുമായി ബന്ധപ്പെടാൻ പോലും പലർക്കും കഴിഞ്ഞില്ല. സർക്കാർ ഈ നിരോധനം സൈബർ കുറ്റകൃത്യങ്ങളും വ്യാജ വാർത്തകളും തടയാൻ വേണ്ടിയാണെന്ന് വാദിക്കുമ്പോൾ, ഇത് യുവജനങ്ങളുടെ തൊഴിലവസരങ്ങൾ ഇല്ലാതാക്കാനും സ്വതന്ത്രമായ അഭിപ്രായപ്രകടനത്തെ തടയാനുമുള്ള നീക്കമാണെന്ന് വിമർശകർ ചൂണ്ടിക്കാട്ടുന്നു. 

യുവാക്കൾക്കെതിരെയുള്ള അതിക്രമങ്ങൾ വലിയ മനുഷ്യാവകാശ ലംഘനങ്ങളാണെന്ന് അന്താരാഷ്ട്ര സംഘടനകൾ ആരോപിക്കുന്നു.

ശ്രീലങ്കയുടെയും ബംഗ്ലാദേശിന്റെയും പാതയിൽ?

നേപ്പാളിലെ ഈ യുവജന പ്രക്ഷോഭങ്ങൾ ശ്രീലങ്കയിലും ബംഗ്ലാദേശിലും മുൻപ് നടന്ന സമാന സംഭവങ്ങളെ ഓർമ്മിപ്പിക്കുന്നു. ശ്രീലങ്കയിൽ മുൻ പ്രസിഡന്റ് ഗോതബായ രാജപക്സെയുടെ ഭരണത്തിനെതിരെ ജനങ്ങൾ തെരുവിലിറങ്ങിയത് രാജ്യത്തെ അതിരൂക്ഷമായ സാമ്പത്തിക പ്രതിസന്ധിക്ക് പിന്നാലെയായിരുന്നു. 

ഭരണകൂടത്തിലെ അഴിമതിയും സ്വജനപക്ഷപാതവും യുവജനങ്ങളെ പ്രകോപിപ്പിക്കുകയും, 'അർഗലയ' പോലുള്ള പ്രതിഷേധങ്ങളിലേക്ക് നയിക്കുകയും ചെയ്തു.  അതുപോലെ, ബംഗ്ലാദേശിൽ വിദ്യാർത്ഥികൾ റോഡ് സുരക്ഷയ്ക്കായി നടത്തിയ പ്രക്ഷോഭങ്ങൾ പിന്നീട് സർക്കാരിനെതിരായ വലിയ പ്രക്ഷോഭങ്ങളായി വളർന്നു. ഈ രാജ്യങ്ങളിലെല്ലാം യുവജനങ്ങൾക്ക് രാഷ്ട്രീയ വ്യവസ്ഥിതിയിലുള്ള വിശ്വാസം നഷ്ടപ്പെട്ടതാണ് പ്രതിഷേധങ്ങൾക്ക് പ്രധാന കാരണം. നേപ്പാളും ഈ വഴിയിലൂടെയാണോ സഞ്ചരിക്കുന്നത് എന്ന് ലോകം ഉറ്റുനോക്കുന്നു.

ഭാവി അനിശ്ചിതത്വം

പ്രതിഷേധങ്ങൾ ശക്തമായതോടെ നേപ്പാൾ സർക്കാർ കർഫ്യൂ ഏർപ്പെടുത്തുകയും സ്ഥിതിഗതികൾ നിയന്ത്രിക്കാൻ സൈന്യത്തെ വിന്യസിക്കുകയും ചെയ്തു. ആഭ്യന്തര മന്ത്രിയുടെ രാജി ഉൾപ്പെടെയുള്ള റിപ്പോർട്ടുകൾ സർക്കാരിന് മേലുള്ള സമ്മർദ്ദം വർദ്ധിച്ചു വരുന്നതിന്റെ സൂചനയാണ്. 

ഈ പ്രതിഷേധം നേപ്പാളിന്റെ രാഷ്ട്രീയ ഭൂമികയിൽ ഒരു പുതിയ അധ്യായം കുറിക്കുകയാണ്. ഇത് വെറുമൊരു താത്കാലിക പ്രതിഷേധമല്ല, മറിച്ച് ഒരു തലമുറയുടെ ആഗ്രഹങ്ങളുടെ പ്രതിഫലനമാണ്. അഴിമതിയില്ലാത്ത, തൊഴിലവസരങ്ങൾ നൽകുന്ന, ഡിജിറ്റൽ സ്വാതന്ത്ര്യം അനുവദിക്കുന്ന ഒരു നേപ്പാളാണ് അവരുടെ സ്വപ്നം. യുവജനങ്ങളുടെ ഈ ശക്തിയെ അവഗണിക്കാൻ നേപ്പാൾ സർക്കാരിന് കഴിയില്ല. ഈ ശബ്ദങ്ങൾ അവഗണിക്കപ്പെട്ടാൽ, ഭാവിയിൽ കൂടുതൽ വലിയ പ്രക്ഷോഭങ്ങൾ ഉണ്ടാകാൻ സാധ്യതയുണ്ട്.

നേപ്പാളിലെ യുവജന പ്രക്ഷോഭങ്ങളെക്കുറിച്ചുള്ള നിങ്ങളുടെ അഭിപ്രായം എന്താണ്? ഈ വാർത്ത നിങ്ങളുടെ സുഹൃത്തുക്കളുമായി പങ്കുവെയ്ക്കൂ.

Article Summary: Nepal youth protest against corruption, 'nepo kids,' and social media ban.

#NepalProtest #NepoKids #SocialMediaBan #NepalPolitics #YouthUnrest #Kathmandu