പുണ്യഭൂമിയിൽ ലക്ഷങ്ങൾ ഒന്നിക്കുന്ന മഹാസംഗമം; അറഫാ ദിനത്തിന്റെ പ്രാധാന്യവും മസ്ജിദുന്നമിറയിലെ ചരിത്രനിമിഷങ്ങളും

മക്ക: (KVARTHA) ലോകത്തിന്റെ വിവിധ കോണുകളിൽ നിന്നെത്തിയ ലക്ഷക്കണക്കിന് തീർത്ഥാടകർ ഒരേ മനസ്സോടെ പാപമോചനം തേടി പ്രാർത്ഥനാനിരതരാകുന്ന സുപ്രധാനമായ അറഫാ ദിനത്തിന് പുണ്യഭൂമി സാക്ഷ്യം വഹിക്കുകയാണ്. ഹജ്ജിന്റെ ഏറ്റവും പ്രധാനപ്പെട്ടതും നിർബന്ധവുമായ കർമ്മമാണ് ദുൽഹിജ്ജ ഒൻപതിന് നടക്കുന്ന അറഫാ സംഗമം. അറഫയിൽ പ്രവേശിക്കാത്തവർക്ക് ഹജ്ജ് ഇല്ലെന്നാണ് പ്രവാചക വചനം. 

വെളുത്ത വസ്ത്രമണിഞ്ഞ ലക്ഷക്കണക്കിന് മനുഷ്യർ ഭാഷയോ വർണമോ ദേശമോ ഇല്ലാതെ ഒരുമിച്ച് കൂടുന്ന ഈ മഹാസംഗമം മാനവികതയുടെയും സമത്വത്തിന്റെയും ഏറ്റവും വലിയ പ്രഖ്യാപനമായി മാറുന്നു. മിനായിലെ തമ്പുകളിൽ നിന്ന് അതിരാവിലെ മുതൽ തന്നെ തീർത്ഥാടകർ അറഫാ മൈതാനത്തേക്ക് ഒഴുകിയെത്താൻ തുടങ്ങിയിരുന്നു. നാഥന്റെ സന്നിധിയിൽ കണ്ണീരൊഴുക്കാനും പ്രാർത്ഥനകൾ അർപ്പിക്കാനും എത്തുന്ന വിശ്വാസികളുടെ ലബ്ബൈക്ക ധ്വനികളാൽ അറഫാ താഴ്‌വര ഇപ്പോൾ മുഖരിതമാണ്.

make their way to Jabal Rahma and Masjid Namira on the blessed Day of Arafat. #hajj#hajj1447#يوم_عرفة pic.twitter.com/BmlJh6cJau

— 𝗛𝗮𝗿𝗮𝗺𝗮𝗶𝗻 (@HaramainInfo) May 26, 2026

ചരിത്രപ്രധാന പള്ളി

അറഫാ ദിനത്തിലെ കർമ്മങ്ങളിൽ ഏറ്റവും പ്രധാനപ്പെട്ട പങ്ക് വഹിക്കുന്ന ഒന്നാണ് അറഫാ മൈതാനത്തിന്റെ അതിർത്തിയിൽ സ്ഥിതി ചെയ്യുന്ന മസ്ജിദുന്നമിറ. ഇസ്‌ലാമിക ചരിത്രത്തിൽ ഏറെ പ്രാധാന്യമുള്ള ഈ മസ്ജിദിലാണ് അറഫാ ദിനത്തിലെ പ്രധാന പ്രാർത്ഥനകളും പ്രഭാഷണങ്ങളും നടക്കുന്നത്. 

പ്രവാചകൻ മുഹമ്മദ് നബി തന്റെ വിടവാങ്ങൽ ഹജ്ജ് വേളയിൽ ലക്ഷത്തോളം വരുന്ന അനുചരന്മാരെ അഭിസംബോധന ചെയ്ത് സംസാരിച്ചതും നമസ്കാരത്തിന് നേതൃത്വം നൽകിയതും ഈ പള്ളി നിലനിൽക്കുന്ന സ്ഥലത്തുവെച്ചായിരുന്നു. ചരിത്രപ്രസിദ്ധമായ ആ വിടവാങ്ങൽ പ്രസംഗത്തിന്റെ ഓർമ്മകൾ പുതുക്കുന്നതാണ് ഇന്നും ഇവിടെ നടക്കുന്ന അറഫാ ഖുതുബ. ലക്ഷക്കണക്കിന് ചതുരശ്ര മീറ്റർ വിസ്തീർണ്ണമുള്ള ഈ മസ്ജിദിലേക്ക് വിശ്വാസികൾ പ്രഭാഷണം കേൾക്കാനും നിസ്കാരത്തിൽ പങ്കെടുക്കാനും മണിക്കൂറുകൾക്ക് മുൻപ് തന്നെ സ്ഥാനം പിടിക്കുന്നു.

ആത്മീയ പ്രഭാഷണം

അറഫാ ദിനത്തിൽ മസ്ജിദുന്നമിറയിൽ നടക്കുന്ന ഖുതുബ (പ്രഭാഷണം) ലോകമെമ്പാടുമുള്ള ദശലക്ഷക്കണക്കിന് വിശ്വാസികളാണ് തത്സമയം വീക്ഷിക്കുന്നത്. സൗദി ഭരണകൂടം നിശ്ചയിക്കുന്ന പ്രമുഖ പണ്ഡിതന്മാരാണ് ഈ പ്രഭാഷണത്തിന് നേതൃത്വം നൽകുന്നത്. ആഗോള സമാധാനത്തിനും മാനവിക മൂല്യങ്ങൾക്കും ഊന്നൽ നൽകുന്നതാണ് ഇവിടുത്തെ പ്രഭാഷണത്തിന്റെ പ്രധാന ഉള്ളടക്കം. 

ചരിത്ര പ്രാധാന്യമുള്ള ഈ പ്രഭാഷണം മലയാളം ഉൾപ്പെടെയുള്ള ലോകത്തെ പ്രമുഖ ഭാഷകളിലേക്ക് തത്സമയം വിവർത്തനം ചെയ്ത് സംപ്രേഷണം ചെയ്യാനുള്ള വിപുലമായ സംവിധാനങ്ങൾ സൗദി മന്ത്രാലയം ഒരുക്കിയിട്ടുണ്ട്. ഹജ്ജിന്റെ സന്ദേശവും ഇസ്‌ലാമിന്റെ സമാധാനപരമായ മൂല്യങ്ങളും ലോകത്തിന്റെ എല്ലാ കോണുകളിലും എത്തിക്കുക എന്നതാണ് ഇതിലൂടെ ലക്ഷ്യമിടുന്നത്.

സംയുക്ത നമസ്കാരം

മസ്ജിദുന്നമിറയിലെ പ്രഭാഷണത്തിന് തൊട്ടുപിന്നാലെയാണ് ഹജ്ജ് കർമ്മത്തിലെ മറ്റൊരു പ്രധാന ചടങ്ങായ നിസ്കാരം നടക്കുന്നത്. ഉച്ചയ്ക്കുള്ള ദ്വുഹ്‌ർ നമസ്കാരവും വൈകുന്നേരത്തെ അസ്വർ നമസ്കാരവും ഒന്നിച്ച് ചുരുക്കി (ജംഉം ഖസ്വ്റുമായി) ഒരേ സമയത്താണ് ഇവിടെ നിർവ്വഹിക്കുന്നത്.

മസ്ജിദുന്നമിറയിലെ ഇമാമിന്റെ നേതൃത്വത്തിൽ നടക്കുന്ന ഈ സംയുക്ത നമസ്കാരത്തിൽ പള്ളിക്കുള്ളിലും അതിന് ചുറ്റുമുള്ള വിശാലമായ മൈതാനത്തുമായി ലക്ഷക്കണക്കിന് തീർത്ഥാടകർ അണിനിരക്കുന്നു. കനത്ത ചൂടിനെ പ്രതിരോധിക്കാൻ ആധുനിക രീതിയിലുള്ള എയർകണ്ടീഷണർ സംവിധാനങ്ങളും കുടിവെള്ള വിതരണവും സൗദി ഭരണകൂടം മസ്ജിദിലും പരിസരത്തും സജ്ജമാക്കിയിട്ടുണ്ട്. ഈ നമസ്കാരത്തോടെയാണ് അറഫയിലെ പ്രധാന കൂട്ടപ്രാർത്ഥനകൾക്ക് തുടക്കമാകുന്നത്.

കണ്ണീരിന്റെ പ്രാർത്ഥന

നിസ്കാരത്തിന് ശേഷം സൂര്യനസ്തമിക്കുന്നത് വരെയുള്ള സമയം വിശ്വാസികൾ പൂർണമായും പ്രാർത്ഥനയ്ക്കായി മാറ്റിവെക്കുന്നു. പ്രവാചകൻ കാണിച്ചുതന്ന മാതൃക പിന്തുടർന്ന് തീർത്ഥാടകർ ജബലുറഹ്മയുടെ പരിസരങ്ങളിലും തമ്പുകളിലും ഇരുന്ന് കണ്ണീരോടെ നാഥനോട് പാപമോചനം തേടുന്നു. 

സ്വന്തം പാപങ്ങൾക്ക് മാപ്പിരക്കുന്നതിനൊപ്പം കുടുംബത്തിനും ലോകമെമ്പാടുമുള്ള മനുഷ്യരുടെ സമാധാനത്തിനും വേണ്ടിയാണ് ഈ സമയമത്രയും വിശ്വാസികൾ പ്രാർത്ഥിക്കുന്നത്. അറഫയിലെ ഈ പ്രാർത്ഥനകൾ അല്ലാഹു ഒരിക്കലും തള്ളിക്കളയില്ലെന്ന ഉറച്ച വിശ്വാസമാണ് കഠിനമായ ചൂടിലും പ്രാർത്ഥനാനിരതരായിരിക്കാൻ വിശ്വാസികൾക്ക് ആത്മീയ കരുത്ത് നൽകുന്നത്.

തുടർയാത്രയുടെ തുടക്കം

സൂര്യനസ്തമയത്തോടെ അറഫാ ദിനത്തിലെ ഔദ്യോഗിക കർമ്മങ്ങൾ അവസാനിക്കുകയും ഹജ്ജാജിമാർ അടുത്ത ഘട്ടത്തിലേക്ക് കടക്കുകയും ചെയ്യും. മഗ്രിബ് നമസ്കരിക്കാതെ തന്നെ തീർത്ഥാടകർ അറഫയിൽ നിന്നും മുസ്ദലിഫ ലക്ഷ്യമാക്കി നീങ്ങിത്തുടങ്ങും. മുസ്ദലിഫയിൽ എത്തിയ ശേഷമാണ് മഗ്രിബ്, ഇശാ നമസ്കാരങ്ങൾ ഒന്നിച്ച് നിർവ്വഹിക്കുന്നത്. 

രാത്രി മുസ്ദലിഫയിലെ തുറന്ന ആകാശത്തിന് കീഴിൽ പ്രാർത്ഥനകളോടെ ചിലവഴിക്കുന്ന തീർത്ഥാടകർ, ജംറകളിൽ എറിയാനുള്ള കല്ലുകൾ ശേഖരിച്ച ശേഷമാണ് പിറ്റേന്ന് രാവിലെ മിനായിലേക്ക് മടങ്ങുന്നത്. സുരക്ഷാ ക്രമീകരണങ്ങളും ഗതാഗത സൗകര്യങ്ങളും മികച്ച രീതിയിൽ ഏകോപിപ്പിച്ചുകൊണ്ട് തീർത്ഥാടകരുടെ യാത്ര സുഗമമാക്കാൻ വൻ സന്നാഹങ്ങളാണ് പുണ്യഭൂമിയിൽ ഒരുക്കിയിട്ടുള്ളത്.

മക്കയിൽ നിന്നുള്ള അതീവ പ്രാധാന്യമുള്ള ഈ ഹജ്ജ് വാർത്ത നിങ്ങളുടെ വാട്സ്ആപ്പ് ഗ്രൂപ്പുകളിൽ സുഹൃത്തുക്കൾക്കും കുടുംബാംഗങ്ങൾക്കും ഷെയർ ചെയ്ത് പുണ്യം പങ്കുവെക്കൂ. ലോകവിവരങ്ങളും തത്സമയ അന്താരാഷ്ട്ര അപ്‌ഡേറ്റുകളും അറിയാൻ ഞങ്ങളുടെ വാട്സ്ആപ്പ് ചാനലും ഫേസ്ബുക്ക് പേജും ഫോളോ ചെയ്യുക. ഈ വർഷത്തെ ഹജ്ജ് വിജ്ഞാപനങ്ങളെക്കുറിച്ചുള്ള നിങ്ങളുടെ പ്രാർഥനകളും അഭിപ്രായങ്ങളും  ഞങ്ങളുടെ ഫേസ്ബുക്ക് പേജിൽ ഈ വാർത്തയുടെ പോസ്റ്റിന് താഴെ കമന്റായി രേഖപ്പെടുത്താനും മറക്കരുത്.

Article Summary: Millions of Muslim pilgrims gathered at Mount Arafat and Masjid al-Namirah for the pinnacle day of Hajj, engaging in prayers until sunset.

#Hajj2026 #ArafatDay #MasjidNamirah #Makkah #HolyPilgrimage #IslamicHistory