Strategy | 'പാപ്പാ നെ വാർ റുക്വാ ദി' മുതൽ ആഗോള സമാധാന ദൂതൻ വരെ; മോദി എങ്ങനെയാണ് റഷ്യയും യുക്രൈനുമായും ഒരുപോലെ മികച്ച ബന്ധമുണ്ടാക്കിയത്? നയതന്ത്ര നീക്കങ്ങൾ ഇന്ത്യയെ ലോകശക്തിയായി ഉയർത്തുന്നു

ന്യൂഡൽഹി: (KVARTHA) റഷ്യയും യുക്രൈനും തമ്മിലുള്ള തർക്കത്തിൽ പ്രധാനമന്ത്രി നരേന്ദ്ര മോദിയുടെ നയതന്ത്രപരമായ നീക്കങ്ങൾ ഇന്ത്യയെ ലോകരാഷ്ട്രങ്ങൾക്കിടയിൽ പ്രധാന ശക്തിയാക്കി മാറ്റി. ഏതാണ്ട് മൂന്ന് പതിറ്റാണ്ടുകൾക്ക് ശേഷം ഒരു ഇന്ത്യൻ പ്രധാനമന്ത്രി നടത്തിയ യുക്രൈൻ സന്ദർശനം ഇന്ത്യയിൽ വീണ്ടും ചർച്ചകൾക്ക് തുടക്കം കുറിച്ചു. മാത്രമല്ല വൈരുദ്ധ്യമുള്ള ലോകശക്തികൾക്കിടയിൽ സമതുലിതാവസ്ഥ നിലനിർത്താനുള്ള അദ്ദേഹത്തിന്റെ കഴിവും ഇത് വ്യക്തമാക്കുന്നു.

നയതന്ത്ര തന്ത്രം

റഷ്യയുമായും യുക്രൈയ്നുമായും ഇന്ത്യയ്ക്ക് പണ്ടുമുതലേ നല്ല ബന്ധമാണ്. ഈ ബന്ധം കണക്കിലെടുത്തുകൊണ്ട്, ഈ കലുഷിതമായ കാലത്ത് ഇന്ത്യ നല്ല നിലപാടാണ് സ്വീകരിച്ചിരിക്കുന്നത്. മോദിയുടെ കാര്യക്ഷമമായ പ്രവർത്തനങ്ങൾ അദ്ദേഹം ലോകത്തെ സമാധാനത്തിലേക്ക് നയിക്കുന്ന ഒരു നേതാവെന്ന പ്രതീക്ഷയാണ് നൽകുന്നത്. ഇന്ത്യയിൽ നടന്ന ജി 20 ഉച്ചകോടി, റഷ്യയിലേക്കും ഉക്രെയ്നിലേക്കുമുള്ള സന്ദർശനം തുടങ്ങിയവ ഇതിന് ഉദാഹരണങ്ങളാണ്. ഇന്ത്യയുടെ പ്രധാനമന്ത്രി ഈ രണ്ട് രാജ്യങ്ങളിലേക്കും പോയി സമാധാനത്തിനായി ശ്രമിക്കുന്നത് വലിയ പ്രതീക്ഷ നൽകുന്നു. 

Notice PM Modi keeps his hand on Zelensky's shoulder throughout the video. He appears like an elder brother comforting him.

The personal touch in Modiji's Diplomacy 🫰🏻 pic.twitter.com/CCtF9LibY9

— Mohit Babu 🇮🇳 (@Mohit_ksr) August 23, 2024

സോവിയറ്റ് യൂണിയൻ മികച്ച സഖ്യകക്ഷിയായിരുന്ന ശീതയുദ്ധ കാലഘട്ടം മുതലുള്ളതാണ് റഷ്യയുമായുള്ള ഇന്ത്യയുടെ ബന്ധം. 1971-ൽ ഒപ്പുവച്ച ഇന്ത്യ-സോവിയറ്റ് സമാധാന ഉടമ്പടി, സൗഹൃദം, സഹകരണം എന്നിവ ഇരു രാജ്യങ്ങളും തമ്മിലുള്ള ആഴത്തിൽ വേരൂന്നിയ ബന്ധത്തിൻ്റെ തെളിവാണ്. പതിറ്റാണ്ടുകളായി ഇന്ത്യയ്ക്ക് സൈനിക ഉപകരണങ്ങളും സാങ്കേതികവിദ്യയും നൽകുന്ന നിർണായക പ്രതിരോധ പങ്കാളിയാണ് റഷ്യ. മറുവശത്ത്, സോവിയറ്റ് യൂണിയനിൽ നിന്ന് സ്വാതന്ത്ര്യം നേടിയ ശേഷം യുക്രൈനും ഇന്ത്യയുടെ ഒരു പ്രധാന പങ്കാളിയാണ്, പ്രത്യേകിച്ച് പ്രതിരോധം, വിദ്യാഭ്യാസം, കൃഷി തുടങ്ങിയ മേഖലകളിൽ.

സമാധാനന ദൂതൻ 

റഷ്യ-യുക്രൈൻ സംഘർഷകാലത്ത് ഈ ബന്ധങ്ങൾ തുടരുന്നത് വലിയ വെല്ലുവിളികൾ നേരിടുന്നു. അമേരിക്കയുടെ നേതൃത്വത്തിലുള്ള പാശ്ചാത്യ രാജ്യങ്ങൾ റഷ്യയ്‌ക്കെതിരെ നിലപാടെടുക്കാൻ രാജ്യങ്ങളെ സമ്മർദത്തിലാക്കിയപ്പോൾ, ചർച്ചയ്ക്കും സമാധാനത്തിനും വേണ്ടി വാദിച്ചുകൊണ്ട് ഇന്ത്യ നിഷ്പക്ഷ നിലപാടാണ് സ്വീകരിച്ചത്. റഷ്യയെ ഒറ്റപ്പെടുത്താനുള്ള അന്താരാഷ്ട്ര സമ്മർദത്തിന് വഴങ്ങാൻ വിസമ്മതിച്ച് മോദിയുടെ സർക്കാർ റഷ്യയുമായും യുക്രൈനുമായും ഒരുപോലെ ഇടപഴകുന്നത് തുടരുകയാണ്. പാശ്ചാത്യ ഉപരോധങ്ങൾ അവഗണിച്ച് ക്രൂഡ് ഓയിൽ വാങ്ങുന്നതുൾപ്പെടെ റഷ്യയുമായി ഇന്ത്യ നടത്തുന്ന വ്യാപാര ഇടപാടുകൾ ഇതിന് ഉദാഹരണമാണ്.

കിഴക്കും പടിഞ്ഞാറും തമ്മിലുള്ള വിടവ് നികത്താൻ കഴിയുന്ന ഒരു രാഷ്ട്രമെന്ന നിലയിൽ ഇന്ത്യയുടെ അതുല്യമായ സ്ഥാനം വ്യക്തമാക്കുന്നതായിരുന്നു മോദിയുടെ യുക്രൈൻ സന്ദർശനം. സമാധാനത്തിനായി ഇന്ത്യയുടെ അടിയുറച്ച പ്രതിബദ്ധതയും എല്ലാ കക്ഷികളുമായി ഇടപഴകാനുള്ള തയ്യാറെന്ന മനോഭാവവും ഈ സന്ദർശനം പ്രതിഫലിപ്പിച്ചു. റഷ്യയിലും യുക്രൈനിലും അദ്ദേഹത്തിന് ലഭിച്ച ആദരവ്, അന്താരാഷ്ട്ര വേദിയിൽ ഇന്ത്യയുടെ വളർന്നുവരുന്ന സ്വാധീനത്തെ സൂചിപ്പിക്കുന്നു. കിഴക്കും പടിഞ്ഞാറും തമ്മിലുള്ള സംഘർഷങ്ങൾക്കിടയിൽ ഇരു രാജ്യങ്ങളിലും ഇത്രയും ഊഷ്മളമായ സ്വീകരണം ഉറപ്പാക്കാൻ കെവിന് സാധിച്ചത്, ഇന്ത്യയുടെ നയതന്ത്ര നേട്ടമായി വിലയിരുത്താം.

സാമൂഹ്യ മാധ്യമങ്ങളിൽ പ്രശംസ 

യുക്രൈൻ സന്ദർശനത്തിന് ശേഷം നാട്ടിൽ തിരിച്ചെത്തിയ മോദിക്ക് സോഷ്യൽ മീഡിയയിൽ വൻ സ്വീകാര്യതയാണ് ലഭിക്കുന്നത്. ലോക്‌സഭാ തിരഞ്ഞെടുപ്പിൽ ഉയർന്ന 'പാപ്പാ നേ വാർ റുക്വാ ദി' (പാപ്പാ യുദ്ധം നിർത്തി) എന്ന പരിഹാസവാചകം ഇപ്പോൾ അദ്ദേഹത്തിൻ്റെ നയതന്ത്ര നീക്കങ്ങളെ പ്രശംസിക്കുന്ന രീതിയിൽ ഉയർന്നിരിക്കുന്നു. 'മോദി യഥാർത്ഥത്തിൽ ഒരു ആഗോള നേതാവാണ്', 'സമാധാന നിർമ്മാതാവ് എന്ന നിലയിൽ ഇന്ത്യയുടെ സ്ഥാനം ഇപ്പോൾ ദൃഢമായിരിക്കുന്നു', എന്നീ അഭിപ്രായങ്ങളോടെ എക്സ് പോലുള്ള പ്ലാറ്റ്‌ഫോമുകളിൽ അദ്ദേഹത്തെ പ്രശംസിക്കുന്നു.

എന്നിരുന്നാലും, മോദിയുടെ സന്ദർശനത്തിൽ വിമർശകർ സംശയം പ്രകടിപ്പിച്ചു. ഒരു പക്ഷേ ഇത് ഒരു പിആർ അഭ്യാസം മാത്രമാണെന്നും, സമാധാനത്തിന് ഇന്ത്യ എന്ത് പ്രായോഗിക നടപടികളാണ് സ്വീകരിക്കുന്നത് എന്നും വിമർശകർ ചോദിക്കുന്നു. മോദിയുടെ സന്ദർശനം ഭൂമിയിൽ എന്തെങ്കിലും പ്രത്യക്ഷമായ സ്വാധീനം ചെലുത്തുമോ എന്ന് ചിലർ സംശയിക്കുന്നു. എന്നാൽ ഒരു കാര്യം വ്യക്തമാണ്. പ്രധാനമന്ത്രി മോദി കാട്ടിയ ഈ നീക്കം മറ്റൊരു രാഷ്ട്രത്തലവനും സാധിച്ചിട്ടില്ല. അതായത്- ഏതാനും ആഴ്ചകൾക്കുള്ളിൽ പുടിനെയും സെലെൻസ്‌കിയെയും കണ്ടുമുട്ടി. അത് ആഗോള സമാധാന നിർമ്മാതാവെന്ന നിലയിൽ ഇന്ത്യയുടെ പങ്കും സ്ഥാനവും ഉയർത്തിക്കാട്ടുന്നു. 

റഷ്യയുമായും യുക്രൈനുമായും ഇടപഴകാനുള്ള മോദിയുടെ ശ്രമങ്ങൾ ചർച്ചയ്ക്കും സമാധാനത്തിനും ഊന്നൽ നൽകുന്നതാണ്. ഇത് ഇന്ത്യയെ ഈ സംഘർഷത്തിൽ ഒരു മധ്യസ്ഥനായി മാറിയേക്കാം. ഇന്ത്യയുടെ ചരിത്രപരമായ ചേരിചേരാ നയവും നിലവിലെ നിഷ്പക്ഷ നിലപാടും ഇരു രാജ്യങ്ങളിലെയും വിശ്വാസം നേടാൻ സഹായിക്കുന്നു. കൂടാതെ, ആഗോളതലത്തിൽ ഇന്ത്യയുടെ വർദ്ധിച്ചുവരുന്ന സ്വാധീനവും റഷ്യയിലെയും ഉക്രെയ്നിലെയും നേതാക്കളുമായുള്ള മോദിയുടെ നേരിട്ടുള്ള ബന്ധവും ഇരുപക്ഷത്തെയും ചർച്ചാ മേശയിലേക്ക് കൊണ്ടുവരുന്നതിൽ നിർണായകമായ പങ്ക് വഹിക്കാൻ ഇന്ത്യയെ പ്രാപ്തമാക്കും. 

തന്ത്രപരമായ സ്വാതന്ത്ര്യം നിലനിർത്തി

കിഴക്കും പടിഞ്ഞാറും തമ്മിലുള്ള സങ്കീർണമായ ബന്ധങ്ങളിൽ, തന്ത്രപരമായ സ്വാതന്ത്ര്യം നിലനിർത്തിക്കൊണ്ട് ഇന്ത്യയുടെ താൽപര്യങ്ങൾ സംരക്ഷിക്കുന്നതിൽ മോദിയുടെ സമീപനം മാതൃകയാണ്. റഷ്യയുമായുള്ള അടുത്ത ബന്ധം ഉണ്ടായിരുന്നിട്ടും അമേരിക്കയുമായും നല്ല ബന്ധം പുലർത്താൻ അദ്ദേഹത്തിന് കഴിഞ്ഞു. ഇത്, ഒരു വശത്ത് അടുപ്പം വളർത്തുന്നതും മറുവശത്ത് അകൽച്ച സൃഷ്ടിക്കുന്നതുമായ ഇന്നത്തെ ഭൗമരാഷ്ട്രീയ സാഹചര്യത്തിൽ, വളരെ പ്രശംസനീയമാണ്. കിഴക്കും പടിഞ്ഞാറും തമ്മിലുള്ള ദ്വന്ദ്വത്തിൽ നിന്ന് മാറി നിന്ന്, സ്വതന്ത്രമായ ഒരു വിദേശനയം പിന്തുടരാനും ദേശീയ താൽപര്യങ്ങൾ സംരക്ഷിക്കാനും മോദിയുടെ നയതന്ത്രം ഇന്ത്യയെ പ്രാപ്തമാക്കിയിട്ടുണ്ട്.

പ്രതിപക്ഷം നിശബ്ദത പാലിക്കുന്നു 

കൗതുകകരമെന്നു പറയട്ടെ, മോദിയുടെ സന്ദർശനം വ്യാപകമായ ശ്രദ്ധ നേടിയപ്പോൾ, പ്രതിപക്ഷം, പ്രത്യേകിച്ച് കോൺഗ്രസ്, ഏറെക്കുറെ മൗനം പാലിക്കുകയാണ്. ഈ നിശബ്ദത ശ്രദ്ധേയമാണ്, പ്രത്യേകിച്ചും ലോക്‌സഭാ തിരഞ്ഞെടുപ്പിൽ പ്രതിപക്ഷം 'പാപ്പ നേ വാർ റുക്വാ ദി' എന്ന പരിഹാസത്തോടെ സ്വീകരിച്ച ആക്രമണാത്മക നിലപാട് കണക്കിലെടുക്കുമ്പോൾ. കോൺഗ്രസിൻ്റെ പ്രതികരണമില്ലായ്മ, മോദിയുടെ നയതന്ത്രപരമായ സമീപനത്തെ അംഗീകരിക്കുന്നതായി കാണാമെന്ന് രാഷ്ട്രീയ നിരീക്ഷകർ വിലയിരുത്തുന്നു. ഇത് ദേശീയ താൽപര്യങ്ങൾക്കെതിരാണെന്നോ അന്തർദേശീയ സഹകരണത്തെ ബാധിക്കുന്നതാണെന്നോ വിമർശിക്കുന്നത് എളുപ്പമല്ല.