ന്യൂഡൽഹി: (KVARTHA) ഇന്ത്യയുടെ മുൻ പ്രധാനമന്ത്രിയും മുതിർന്ന കോൺഗ്രസ് നേതാവുമായ ഡോ. മൻമോഹൻ സിംഗ് (91) വിടവാങ്ങി. ആരോഗ്യനില വഷളായതിനെ തുടർന്ന് നേരത്തെ ഡൽഹിയിലെ എയിംസ് ആശുപത്രിയിൽ പ്രവേശിപ്പിച്ചിരുന്നു. വിദഗ്ധ ഡോക്ടർമാരുടെ തീവ്ര പരിചരണ വിഭാഗത്തിൽ ചികിത്സയിലിരിക്കെയാണ് അന്ത്യം സംഭവിച്ചത്. 

ഇന്ത്യൻ രാഷ്ട്രീയത്തിലെ സൗമ്യ സാന്നിധ്യമായിരുന്നു മൻമോഹൻ സിംഗ്. സിഖ് സമുദായത്തിൽ നിന്ന് പ്രധാനമന്ത്രി പദവിയിലെത്തിയ ആദ്യ വ്യക്തി എന്ന നിലയിൽ അദ്ദേഹം ചരിത്രത്തിൽ ഇടം നേടി. അദ്ദേഹത്തിന്റെ ജീവിതം കഠിനാധ്വാനത്തിന്റെയും അർപ്പണബോധത്തിന്റെയും ഉത്തമ ഉദാഹരണമാണ്. 

1932 സെപ്റ്റംബർ 26-ന് അന്നത്തെ ബ്രിട്ടീഷ് ഇന്ത്യയുടെ ഭാഗമായിരുന്ന പഞ്ചാബിലാണ് അദ്ദേഹം ജനിച്ചത്. പിന്നീട് രാജ്യം വിഭജിക്കപ്പെട്ടപ്പോൾ കുടുംബത്തോടൊപ്പം ഇന്ത്യയിലേക്ക് കുടിയേറി. ദാരിദ്ര്യത്തോടും പ്രതികൂല സാഹചര്യങ്ങളോടും പോരാടിയാണ് അദ്ദേഹം ഉന്നത വിദ്യാഭ്യാസം നേടിയത്. 

പഞ്ചാബ് സർവകലാശാലയിൽ നിന്നും സാമ്പത്തിക ശാസ്ത്രത്തിൽ ബിരുദവും ബിരുദാനന്തര ബിരുദവും നേടിയ ശേഷം കേംബ്രിഡ്ജ് സർവകലാശാലയിൽ നിന്ന് എക്കണോമിക് ട്രിപ്പോസും ഓക്സ്ഫോർഡ് സർവകലാശാലയിൽ നിന്ന് സാമ്പത്തിക ശാസ്ത്രത്തിൽ ഡോക്ടറേറ്റും കരസ്ഥമാക്കി. പഠനത്തിനു ശേഷം അദ്ധ്യാപകനായും സാമ്പത്തിക ഉപദേഷ്ടാവായും അദ്ദേഹം ഔദ്യോഗിക ജീവിതം ആരംഭിച്ചു.

1972-ൽ ധനകാര്യ മന്ത്രാലയത്തിൽ മുഖ്യ സാമ്പത്തിക ഉപദേഷ്ടാവായി സേവനമനുഷ്ഠിച്ച അദ്ദേഹം, 1982 മുതൽ 1985 വരെ റിസർവ് ബാങ്ക് ഗവർണറായും പ്രവർത്തിച്ചു. ഈ കാലഘട്ടങ്ങളിലെല്ലാം രാജ്യത്തിന്റെ സാമ്പത്തിക നയരൂപീകരണത്തിൽ അദ്ദേഹം നിർണായക പങ്കുവഹിച്ചു. 1991-ൽ പി.വി. നരസിംഹ റാവുവിന്റെ പ്രധാനമന്ത്രി മന്ത്രിസഭയിൽ ധനമന്ത്രിയായി സ്ഥാനമേറ്റതോടെയാണ് മൻമോഹൻ സിംഗ് ദേശീയ രാഷ്ട്രീയത്തിൽ സജീവമാകുന്നത്. 

രാജ്യം കടുത്ത സാമ്പത്തിക പ്രതിസന്ധി നേരിട്ടിരുന്ന ആ സമയത്ത്, അദ്ദേഹം നടപ്പിലാക്കിയ ഉദാരവൽക്കരണ നയങ്ങൾ ഇന്ത്യൻ സമ്പദ്‌വ്യവസ്ഥയ്ക്ക് പുതിയ ദിശാബോധം നൽകി. ആഗോളതലത്തിൽ ഇന്ത്യൻ കച്ചവട വാണിജ്യങ്ങൾക്ക് പുതിയ വാതായനങ്ങൾ തുറക്കാനും ഇത് വഴി തെളിയിച്ചു.

1991 ഒക്ടോബറിൽ രാജ്യസഭാംഗമായി തിരഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ട അദ്ദേഹം തുടർച്ചയായി അഞ്ചു തവണ അസം സംസ്ഥാനത്തെ പ്രതിനിധീകരിച്ച് സഭയിൽ ഉണ്ടായിരുന്നു. പിന്നീട് 2019-ൽ രാജസ്ഥാനിൽ നിന്നാണ് അദ്ദേഹം രാജ്യസഭയിലേക്ക് തിരഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ടത്. 2004 മുതൽ 2014 വരെ ഇന്ത്യയുടെ പ്രധാനമന്ത്രിയായി രണ്ട് തവണ അദ്ദേഹം സേവനമനുഷ്ഠിച്ചു

പിന്നീട് 2019-ൽ അദ്ദേഹം രാജസ്ഥാനിൽ നിന്ന് രാജ്യസഭയിലേക്ക് തിരഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ടു. അദ്ദേഹത്തിന്റെ രാഷ്ട്രീയ ജീവിതത്തിലെ ഓരോ ചുവടുവയ്പ്പും ശ്രദ്ധേയമായിരുന്നു. പാർലമെന്റിൽ അദ്ദേഹം നടത്തിയ പ്രസംഗങ്ങൾ വിഷയങ്ങളുടെ ആഴത്തിലുള്ള പഠനത്തിന്റെയും വ്യക്തമായ കാഴ്ചപ്പാടുകളുടെയും ഉദാഹരണങ്ങളായിരുന്നു. 

വിവാദങ്ങളിൽ നിന്നും അകന്നു നിൽക്കാനും വികസനത്തിൽ ശ്രദ്ധ കേന്ദ്രീകരിക്കാനും അദ്ദേഹം ശ്രദ്ധിച്ചു. അദ്ദേഹത്തിന്റെ ഭരണകാലത്ത് ഇന്ത്യ സാമ്പത്തിക വളർച്ചയിലും സാമൂഹിക വികസനത്തിലും കാര്യമായ പുരോഗതി കൈവരിച്ചു. വിവരസാങ്കേതികവിദ്യയുടെ വളർച്ച, ഗ്രാമീണ വികസന പദ്ധതികൾ, വിദ്യാഭ്യാസം തുടങ്ങിയ മേഖലകളിൽ അദ്ദേഹം ശ്രദ്ധേയമായ സംഭാവനകൾ നൽകി.

#ManmohanSingh, #FormerPM, #EconomicReforms, #India, #Congress, #Obituary