ക്രിമിനൽ കേസുണ്ടെങ്കിലും അധികൃതർക്ക് പാസ്‌പോർട്ട് നിഷേധിക്കാനാവില്ല; വിദേശത്തേക്ക് പോകാൻ വിചാരണ കോടതിയുടെ അനുമതി മാത്രം മതി; നിർണായക വിധിയുമായി  ഹൈകോടതി

ന്യൂഡൽഹി: (KVARTHA) വിദേശയാത്ര ചെയ്യാനുള്ള പൗരന്റെ അവകാശം തീരുമാനിക്കാൻ പാസ്‌പോർട്ട് അധികൃതർക്ക് അധികാരമില്ലെന്നും, അത്തരം അനുമതികൾ നൽകേണ്ടത് വിചാരണാ കോടതികളാണെന്നും വ്യക്തമാക്കി ഗുജറാത്ത് ഹൈക്കോടതിയുടെ സുപ്രധാന വിധി. ക്രിമിനൽ കേസുകൾ നിലവിലുള്ള വ്യക്തികൾക്ക് പാസ്‌പോർട്ട് അനുവദിക്കുന്നതുമായി ബന്ധപ്പെട്ട നിയമക്കുരുക്കുകൾ അഴിച്ചുകൊണ്ടാണ് ജസ്റ്റിസ് അനിരുദ്ധ പി. മയീ ഈ വിധി പുറപ്പെടുവിച്ചത്.

ഒരാൾ വിദേശയാത്ര നടത്തണമോ വേണ്ടയോ എന്ന് തീരുമാനിക്കാനുള്ള അധികാരം വിചാരണാ കോടതികൾക്ക് മാത്രമാണെന്നും പാസ്‌പോർട്ട് ഓഫീസുകൾക്ക് ഇതിൽ ഇടപെടാൻ അധികാരമില്ലെന്നും ഹൈക്കോടതി നിരീക്ഷിച്ചു. ക്രിമിനൽ കേസുകളിൽ പ്രതികളായവർക്ക് വിദേശത്തേക്ക് പോകാൻ അനുമതി നൽകുന്നത് വിചാരണാ കോടതികളുടെ വിവേചനാധികാരമാണ്. അവിടെ അപേക്ഷ നൽകി കൃത്യമായ വ്യവസ്ഥകളോടെ യാത്രയ്ക്കുള്ള അനുമതി തേടുകയാണ് വേണ്ടതെന്ന് കോടതി വ്യക്തമാക്കി.

ധവാൽ സുരേഷ്‌ഭായ് മക്‌വാനയുടെ ഹർജിയിൽ വിധി

തനിക്കെതിരെ ക്രിമിനൽ നടപടികൾ നിലനിൽക്കുന്നു എന്ന കാരണത്താൽ പുതിയ പാസ്‌പോർട്ട് അനുവദിക്കാൻ അധികൃതർ വിസമ്മതിക്കുന്നു എന്ന് ചൂണ്ടിക്കാട്ടി ധവാൽ സുരേഷ്‌ഭായ് മക്‌വാന സമർപ്പിച്ച ഹർജിയിലാണ് ഈ ഉത്തരവ്. ഹർജിക്കാരന് പത്ത് വർഷത്തെ കാലാവധിയുള്ള പാസ്‌പോർട്ട് നൽകാൻ കോടതി അധികൃതർക്ക് നിർദ്ദേശം നൽകി. 

പാസ്‌പോർട്ട് നിയമങ്ങൾക്കും ചട്ടങ്ങൾക്കും അനുസൃതമായി നാലാഴ്ചയ്ക്കുള്ളിൽ ഈ നടപടികൾ പൂർത്തിയാക്കണമെന്നും ജസ്റ്റിസ് അനിരുദ്ധ പി. മയീ ഉത്തരവിട്ടു.

നിയമപരമായ കണ്ടെത്തലുകൾ

പാസ്‌പോർട്ട് അധികൃതരുടെ ജോലി പാസ്‌പോർട്ട് നിയമങ്ങൾക്കും കോടതി ഉത്തരവുകൾക്കും വിധേയമായി പാസ്‌പോർട്ട് അനുവദിക്കുകയോ പുതുക്കുകയോ ചെയ്യുക എന്നത് മാത്രമാണ്. ഒരു പ്രതിക്ക് രാജ്യം വിടാൻ അനുമതി നൽകണോ, അതിൽ എന്തൊക്കെ നിയന്ത്രണങ്ങൾ വേണം എന്നിവ തീരുമാനിക്കേണ്ടത് കേസിലെ വിചാരണാ കോടതിയാണ്. 

1993 ഓഗസ്റ്റ് 25-ന് പുറപ്പെടുവിച്ച വിജ്ഞാപന പ്രകാരം ക്രിമിനൽ കേസുകൾ നേരിടുന്നവർക്കും കോടതിയുടെ അനുമതിയോടെ പാസ്‌പോർട്ട് ലഭിക്കാൻ അർഹതയുണ്ടെന്ന് ഹൈക്കോടതി ചൂണ്ടിക്കാട്ടി.

ബോംബെ ഹൈക്കോടതി വിധിയിലെ മാർഗനിർദ്ദേശങ്ങൾ

2014-ൽ ബോംബെ ഹൈക്കോടതി പുറപ്പെടുവിച്ച ഒരു വിധിയിലെ നിരീക്ഷണങ്ങൾ ഈ കേസിൽ ഗുജറാത്ത് ഹൈക്കോടതിയും ശരിവെച്ചു. ഒരിക്കൽ ഒരു കോടതി പാസ്‌പോർട്ട് നൽകാനോ പുതുക്കാനോ അനുമതി നൽകിയാൽ, പിന്നീട് പാസ്‌പോർട്ട് ഓഫീസുകൾക്ക് അതിൽ സ്വതന്ത്രമായ നിയന്ത്രണങ്ങൾ ഏർപ്പെടുത്താൻ കഴിയില്ല. പ്രസ്തുത കേസിലെ മാർഗ്ഗനിർദ്ദേശങ്ങൾ ഈ കേസിലും ബാധകമാണെന്ന് കോടതി വിലയിരുത്തി.

കേസിന്റെ പശ്ചാത്തലം

2022-ൽ ഹർജിക്കാരനെതിരെ ദേഹോപദ്രവം ഏൽപ്പിക്കൽ, ഭീഷണിപ്പെടുത്തൽ തുടങ്ങിയ കുറ്റങ്ങൾ ചുമത്തി കേസെടുത്തിരുന്നു. എന്നാൽ പോലീസ് അന്വേഷണത്തിന് ശേഷം കുറ്റങ്ങൾ നിലനിൽക്കില്ലെന്ന് റിപ്പോർട്ട് നൽകുകയും മജിസ്‌ട്രേറ്റ് കോടതി അത് അംഗീകരിക്കുകയും ചെയ്തിരുന്നു. പിന്നീട് ഈ ഉത്തരവ് സെഷൻസ് കോടതിയിൽ ചോദ്യം ചെയ്യപ്പെട്ടതോടെയാണ് ക്രിമിനൽ നടപടികൾ വീണ്ടും സജീവമായത്. നിലവിൽ ഹൈക്കോടതിയുടെ പരിഗണനയിലുള്ള കേസുകൾ ചൂണ്ടിക്കാട്ടിയാണ് പാസ്‌പോർട്ട് അധികൃതർ അപേക്ഷ തടഞ്ഞുവെച്ചിരുന്നത്. ഇതിനെതിരെയാണ് ഹർജിക്കാരൻ കോടതിയെ സമീപിച്ചത്.

പാസ്‌പോർട്ട് സംബന്ധിച്ച ഈ പുതിയ നിയമവിവരം എല്ലാവർക്കും ഉപകാരപ്പെടാൻ ഷെയർ ചെയ്യൂ. 

Article Summary: Gujarat HC rules that passport authorities cannot deny passports solely due to criminal cases; trial courts hold the power to permit travel.

#HighCourtVerdict #PassportRules #LegalNews #ForeignTravel #RightToTravel #GujaratHighCourt