നിഗൂഢമായ മൃതദേഹങ്ങൾ, ജസ്വന്ത് സിംഗ് ഖൽറയുടെ ആ കഥ പറഞ്ഞ സിനിമ; 127 കട്ടുകൾ നിർദേശിച്ച സെൻസർ ബോർഡിനെ വെട്ടിച്ച് ഒടിടിയിലെത്തിയ 'സത്‌ലജ്' രണ്ടാം നാൾ നീക്കം ചെയ്തതിന് പിന്നിലെന്ത്‌?

(KVARTHA) പ്രമുഖ ഒടിടി പ്ലാറ്റ്‌ഫോമായ സീ5-ൽ റിലീസ് ചെയ്ത് കേവലം രണ്ട് ദിവസത്തിനുള്ളിൽ പ്രശസ്ത താരം ദിൽജിത് ദോസഞ്ച് കേന്ദ്രകഥാപാത്രത്തെ അവതരിപ്പിച്ച 'സത്‌ലജ്' എന്ന ചിത്രം അപ്രതീക്ഷിതമായി നീക്കം ചെയ്ത നടപടി രാജ്യത്ത് വലിയ രാഷ്ട്രീയ-സിനിമാ വിവാദങ്ങൾക്ക് തിരികൊളുത്തിയിരിക്കുകയാണ്. മനുഷ്യവകാശ പ്രവർത്തകൻ ജസ്വന്ത് സിംഗ് ഖൽറയുടെ ജീവിതത്തെയും അദ്ദേഹത്തിന്റെ നിഗൂഢമായ മരണത്തെയും ആസ്പദമാക്കി പ്രശസ്ത സംവിധായകൻ ഹണി ട്രെഹാൻ ഒരുക്കിയ ഈ രാഷ്ട്രീയ ചിത്രം കടുത്ത സുരക്ഷാ ഭീഷണികൾ ഉയർത്തുന്നുവെന്ന് ചൂണ്ടിക്കാണിച്ചാണ് കേന്ദ്ര വാർത്താവിതരണ മന്ത്രാലയം സตรีമിംഗ് പ്ലാറ്റ്‌ഫോമിന് കടുത്ത നിർദ്ദേശം നൽകിയത്. 

കഴിഞ്ഞ വെള്ളിയാഴ്ച യാതൊരുവിധ മുൻകൂർ പരസ്യങ്ങളുമില്ലാതെ റിലീസ് ചെയ്ത ചിത്രം ഞായറാഴ്ചയോടെ പ്ലാറ്റ്‌ഫോമിൽ നിന്ന് അപ്രത്യക്ഷമാവുകയായിരുന്നു. 2021-ലെ ഐടി നിയമങ്ങളുടെ ലംഘനവും രാജ്യസുരക്ഷയുമാണ് ചിത്രത്തിനെതിരെ കേന്ദ്ര സർക്കാർ ആയുധമാക്കിയിരിക്കുന്നത്.

പെട്ടെന്നുള്ള വിലക്ക്

സിനിമാ പ്രേമികളെയും രാഷ്ട്രീയ നിരീക്ഷകരെയും ഒരേപോലെ ഞെട്ടിച്ചുകൊണ്ടാണ് സത്‌ലജ് എന്ന ചിത്രത്തിന്റെ പെട്ടെന്നുള്ള പിൻവാങ്ങൽ വാർത്ത പുറത്തുവന്നത്. യാതൊരുവിധ ഔദ്യോഗിക മുന്നറിയിപ്പുകളും നൽകാതെയാണ് സീ5 തങ്ങളുടെ പ്ലാറ്റ്‌ഫോമിൽ നിന്നും ഈ ചിത്രം പിൻവലിച്ചത്. 

വെള്ളിയാഴ്ച റിലീസ് ചെയ്ത ചിത്രത്തിന് മികച്ച പ്രതികരണങ്ങളാണ് പ്രേക്ഷകരിൽ നിന്നും ലഭിച്ചുകൊണ്ടിരുന്നത്. എന്നാൽ ഞായറാഴ്ച വൈകുന്നേരത്തോടെ ഇന്ത്യൻ ഉപയോക്താക്കൾക്ക് ഈ ചിത്രം കാണാൻ സാധിക്കാത്ത വിധം ബ്ലോക്ക് ചെയ്യപ്പെടുകയായിരുന്നു. ചിത്രത്തിന് പിന്നിൽ പ്രവർത്തിച്ചവർ വലിയ ആത്മവിശ്വാസത്തോടെ ഒടിടി റിലീസ് തിരഞ്ഞെടുത്തപ്പോഴാണ് കേന്ദ്ര സർക്കാരിന്റെ ഭാഗത്തുനിന്നുള്ള ഈ കനത്ത പ്രഹരം ഉണ്ടായിരിക്കുന്നത്.

യഥാർത്ഥ ചരിത്രം

പഞ്ചാബിന്റെ ചരിത്രത്തിലെ ഏറ്റവും കറുത്ത ഏടുകളിലൊന്നായ 1984 മുതൽ 1994 വരെയുള്ള കാലഘട്ടത്തെയാണ് ഈ സിനിമ പശ്ചാത്തലമാക്കിയിരിക്കുന്നത്. ഈ പത്തു വർഷത്തിനിടയിൽ പഞ്ചാബിൽ പതിനായിരക്കണക്കിന് യുവാക്കളെ കാണാതാവുകയും അവരെ അജ്ഞാത മൃതദേഹങ്ങളായി പോലീസ് രേഖപ്പെടുത്താതെ സംസ്‌കരിക്കുകയും ചെയ്ത വലിയൊരു എന്നുഷ്യാവകാശ ലംഘനത്തെക്കുറിച്ചാണ് ബാങ്ക് ഉദ്യോഗസ്ഥനായ ജസ്വന്ത് സിംഗ് ഖൽറ അന്വേഷണം നടത്തിയത്. 

ഈ അന്വേഷണമാണ് അദ്ദേഹത്തിന്റെ ജീവനെടുത്തതും പിന്നീട് അന്താരാഷ്ട്ര തലത്തിൽ വലിയ ചർച്ചകൾക്ക് വഴിവെച്ചതും. ഈ സെൻസിറ്റീവായ വിഷയം സിനിമയാക്കിയത് വഴി രാജ്യത്തെ ക്രമസമാധാന നില തകരാൻ സാധ്യതയുണ്ടെന്നാണ് കേന്ദ്ര രഹസ്യാന്വേഷണ ഏജൻസികളുടെ വിലയിരുത്തൽ.

സെൻസർ തർക്കങ്ങൾ

യഥാർത്ഥത്തിൽ ഈ ചിത്രം 2022-ൽ തന്നെ തിയേറ്ററുകളിൽ എത്തിക്കാൻ അണിയറപ്രവർത്തകർ ശ്രമിച്ചിരുന്നതായി പുതിയ റിപ്പോർട്ടുകൾ വ്യക്തമാക്കുന്നു. അന്ന് 'പഞ്ചാബ് 95' എന്ന ഒറിജിനൽ ടൈറ്റിലിലാണ് ചിത്രത്തിന് സെൻസർ ബോർഡ്  സർട്ടിഫിക്കറ്റിനായി അപേക്ഷ നൽകിയത്. 

എന്നാൽ ചിത്രത്തിന്റെ ഉള്ളടക്കം പരിശോധിച്ച സെൻസർ ബോർഡ് നിർദ്ദേശിച്ച 127 കട്ടുകൾ അംഗീകരിക്കാൻ സംവിധായകൻ ഹണി ട്രെഹാനും നിർമ്മാതാക്കളും തയ്യാറായില്ല. വർഷങ്ങളോളം സെൻസർ ബോർഡുമായി തർക്കങ്ങൾ നിലനിന്നതിനെ തുടർന്നാണ് ഒടുവിൽ ബോർഡിന്റെ പരിധിയിൽ വരാത്ത ഒടിടി പ്ലാറ്റ്‌ഫോമിലൂടെ ചിത്രം നേരിട്ട് റിലീസ് ചെയ്യാൻ ഇവർ തീരുമാനിച്ചതും പേര് 'സത്‌ലജ്' എന്ന് മാറ്റിയതും.

നിയമപരമായ ഭീഷണി

കേന്ദ്ര സർക്കാരിന്റെ ഉയർന്ന ഉദ്യോഗസ്ഥർ നൽകുന്ന വിവരങ്ങൾ പ്രകാരം ഒടിടി പ്ലാറ്റ്‌ഫോമുകൾ സെൻസർ ബോർഡിന്റെ നേരിട്ടുള്ള അധികാര പരിധിയിൽ വരുന്നില്ലെങ്കിലും അവ 2021-ലെ ഇൻഫർമേഷൻ ടെക്നോളജി ഇന്റർമീഡിയറി മാർഗ്ഗനിർദ്ദേശങ്ങൾക്ക് വിധേയമാണ്. സെൻസർ ബോർഡിന്റെ നിർദ്ദേശങ്ങൾ മറികടന്ന് ഒരു ചിത്രം മറ്റൊരു പേരിൽ ഒടിടിയിൽ റിലീസ് ചെയ്തത് നിയമവിരുദ്ധമാണെന്നാണ് സർക്കാരിന്റെ വാദം. 

അതുകൊണ്ടുതന്നെ രാജ്യത്തെ ഇന്റർനെറ്റ് നിയമങ്ങൾ പാലിച്ച് മുന്നോട്ട് പോകാൻ സീ5 നിർബന്ധിതരാവുകയായിരുന്നു. തിയേറ്ററുകളിലോ ഒടിടിയിലോ ചിത്രം റിലീസ് ചെയ്യണമെങ്കിൽ നിലവിലുള്ള എല്ലാ നിയമവ്യവസ്ഥകളും പാലിക്കപ്പെടണമെന്നും അധികൃതർ വ്യക്തമാക്കുന്നു.

തന്റെ ചിത്രം നിരോധിക്കപ്പെട്ട വാർത്തയോട് വളരെ വികാരാധീനനായാണ് നായകൻ ദിൽജിത് ദോസഞ്ച് പ്രതികരിച്ചത്. നിലവിൽ അമേരിക്കയിൽ സംഗീത പര്യടനത്തിലുള്ള ദിൽജിത് ഇൻസ്റ്റാഗ്രാം ലൈവിലൂടെയാണ് ആരാധകരുമായി സംസാരിച്ചത്. ഈ ചിത്രം തിങ്കളാഴ്ച ഓഫീസുകൾ തുറക്കുമ്പോൾ നിരോധിക്കപ്പെടുമെന്ന് താൻ മുൻകൂട്ടി കണ്ടിരുന്നുവെന്നും എന്നാൽ ഞായറാഴ്ച വൈകുന്നേരം തന്നെ അത് സംഭവിക്കുമെന്ന് കരുതിയില്ലെന്നും അദ്ദേഹം പറഞ്ഞു. 

കടുത്ത നിയന്ത്രണങ്ങൾ ഭയന്ന് തങ്ങൾ ചിത്രത്തിന് വലിയ പ്രമോഷനുകൾ ഒന്നും നൽകിയിരുന്നില്ലെന്നും എങ്കിലും ലക്ഷക്കണക്കിന് ആളുകളിലേക്ക് സിനിമയുടെ സന്ദേശം ഇതിനകം തന്നെ എത്തിക്കഴിഞ്ഞതിൽ താൻ പൂർണ്ണ സംതൃപ്തനാണെന്നും ദിൽജിത് കൂട്ടിച്ചേർത്തു.

ചിത്രത്തിൽ ഒരു പ്രധാന വേഷം കൈകാര്യം ചെയ്ത പ്രശസ്ത നടൻ കൻവൽജിത് സിംഗ് കടുത്ത ഭാഷയിലാണ് സർക്കാരിന്റെ ഈ നടപടിയെ വിമർശിച്ചത്. രാജ്യത്ത് ആവിഷ്കാര സ്വാതന്ത്ര്യം ക്രൂരമായി ശ്വാസം മുട്ടിച്ചു കൊല്ലപ്പെടുകയാണെന്ന് അദ്ദേഹം ഒരു അഭിമുഖത്തിൽ ആരോപിച്ചു. മുൻപ് പഞ്ചാബിലെ പോലീസ് ചീഫായിരുന്ന കെ.പി.എസ് ഗില്ലിന്റെ ജീവിതത്തിൽ നിന്ന് പ്രചോദനമുൾക്കൊണ്ടാണ് താൻ ഈ കഥാപാത്രം ചെയ്തതെന്നും എന്നാൽ ചരിത്രപരമായ സത്യങ്ങളെ എന്തിനാണ് രാജ്യം ഭയപ്പെടുന്നതെന്നും അദ്ദേഹം ചോദിച്ചു. 

ചിത്രത്തിന്റെ സംവിധായകനും നിർമ്മാതാക്കളും കേന്ദ്ര തീരുമാനത്തിനെതിരെ പരമോന്നത കോടതിയെ സമീപിക്കാൻ ഒരുങ്ങുകയാണെന്നും കൻവൽജിത് വ്യക്തമാക്കി.

വിവാദങ്ങൾ ശക്തമാകുമ്പോഴും സീ5 പ്ലാറ്റ്‌ഫോം തങ്ങളുടെ ഭാഗം വിശദീകരിച്ച് ഔദ്യോഗിക പ്രസ്താവനയിറക്കിയിട്ടുണ്ട്. സത്‌ലജ് എന്ന ചിത്രം ഇന്ത്യൻ പ്രേക്ഷകരിലേക്ക് തിരികെ എത്തിക്കാനുള്ള എല്ലാ നിയമപരമായ വഴികളും തങ്ങൾ പരിശോധിച്ചുവരികയാണെന്ന് അവർ അറിയിച്ചു. ഒപ്പം ചിത്രം മറ്റ് അനധികൃത വെബ്‌സൈറ്റുകളിൽ നിന്ന് ഡൗൺലോഡ് ചെയ്ത് കാണരുതെന്നും പൈറസിയെ പ്രോത്സാഹിപ്പിക്കരുതെന്നും അവർ ആരാധകരോട് അഭ്യർത്ഥിച്ചു. എന്നാൽ കൗതുകകരമായ വസ്തുത ഈ ചിത്രം ഇന്ത്യയ്ക്ക് പുറത്തുള്ള രാജ്യങ്ങളിൽ ഇപ്പോഴും സീ5 പ്ലാറ്റ്‌ഫോമിൽ യാതൊരു തടസ്സവുമില്ലാതെ ലഭ്യമാണ് എന്നതാണ്.

ചരിത്രപരമായ പശ്ചാത്തലം

സിനിമയ്ക്ക് ആധാരമായ ജസ്വന്ത് സിംഗ് ഖൽറയുടെ ജീവിതം യഥാർത്ഥത്തിൽ ഇന്ത്യൻ നിയമവ്യവസ്ഥയെ വലിയ രീതിയിൽ പിടിച്ചുലച്ച ഒന്നാണ്. 1995-ൽ അദ്ദേഹം അമൃത്‌സറിലെ വസതിയിൽ നിന്നും അജ്ഞാതരാൽ തട്ടിക്കൊണ്ടുപോകപ്പെടുകയും പിന്നീട് കൊല്ലപ്പെടുകയുമാണുണ്ടായത്. തുടർന്ന് നടന്ന നീണ്ട പത്തുവർഷത്തെ നിയമപോരാട്ടത്തിനൊടുവിലാണ് 2005-ൽ നാല് പഞ്ചാബ് പോലീസ് ഉദ്യോഗസ്ഥർ കുറ്റക്കാരാണെന്ന് കണ്ടെത്തുകയും അവർക്ക് കോടതി ജീവപര്യന്തം തടവുശിക്ഷ വിധിക്കുകയും ചെയ്തത്. 

ഈ ചരിത്ര സത്യം സിനിമയിലൂടെ വീണ്ടും ജനങ്ങളിലേക്ക് എത്തുമ്പോൾ അത് പഴയകാല മുറിവുകൾ ഉണർത്തുമെന്നാണ് രാഷ്ട്രീയ കേന്ദ്രങ്ങളുടെ ആശങ്ക. ഈ സംഭവം ഇന്ത്യൻ ഡിജിറ്റൽ മീഡിയ രംഗത്ത് വലിയൊരു മാറ്റത്തിന് വഴിതുറക്കുമെന്നാണ് വിപണി വിദഗ്ദ്ധർ ചൂണ്ടിക്കാണിക്കുന്നത്. ഇതുവരെ സെൻസർഷിപ്പ് ഇല്ലാതെ സ്വതന്ത്രമായി പ്രവർത്തിച്ചിരുന്ന ഒടിടി പ്ലാറ്റ്‌ഫോമുകൾക്ക് മേൽ കേന്ദ്ര സർക്കാരിന്റെ പിടിമുറുക്കാൻ ഈ വിവാദം കാരണമാകും. വരും ദിവസങ്ങളിൽ കൂടുതൽ രാഷ്ട്രീയ ചിത്രങ്ങൾക്കും വെബ് സീരീസുകൾക്കും സെൻസർ ബോർഡിന്റെ അനുമതി നിർബന്ധമാക്കുന്ന പുതിയ നിയമനിർമ്മാണങ്ങളിലേക്ക് കേന്ദ്രം കടക്കുമെന്ന സൂചനയും മന്ത്രാലയ വൃത്തങ്ങൾ നൽകുന്നുണ്ട്.

ഈ വാർത്ത നിങ്ങളുടെ സുഹൃത്തുക്കൾക്കും വാട്സാപ്പ് ഗ്രൂപ്പുകളിലും ഷെയർ ചെയ്യുക. പുതിയ വാർത്തകൾക്കായി ഞങ്ങളുടെ വാട്സാപ്പ് ചാനലും ഫേസ്ബുക്ക് പേജും ഫോളോ ചെയ്യുക. നിങ്ങളുടെ അഭിപ്രായങ്ങൾ ഫേസ്ബുക് പോസ്റ്റിന്  താഴെ കമൻ്റായി രേഖപ്പെടുത്താം.

Article Summary: The unexpected removal of the movie 'Sutlej', starring Diljit Dosanjh, from the OTT platform Zee5 just two days after its release has sparked political and cinematic controversies. 

#SutlejMovie #DiljitDosanjh #Zee5 #Censorship #OTTPlatform #IndianCinema #JaswantSinghKhalra