കൽക്കരിപ്പുകയും മായാത്ത മുഖങ്ങളും; തീവണ്ടിയാത്രകളുടെ ഓർമ്മച്ചെപ്പുകൾ തുറക്കുമ്പോൾ

ഓർമ്മച്ചീളുകൾ ഭാഗം 29/ കൂക്കാനം റഹ്‌മാൻ   

(KVARTHA) യാത്രകൾ ഒരിക്കലും ഒരു സ്ഥലത്തുനിന്ന് മറ്റൊരു സ്ഥലത്തേക്കുള്ള ദൂരം മാത്രമല്ല. ചില യാത്രകൾ നമ്മളെ നമ്മിലേക്കുതന്നെ കൊണ്ടുപോകും. കണ്ടുമറന്ന കാഴ്ചകളിലൂടെയും, കേട്ടുമറന്ന ശബ്ദങ്ങളിലൂടെയും, വഴിയരികിൽ പെട്ടെന്ന് കണ്ടുമുട്ടിയ മനുഷ്യരിലൂടെയും അവ പിന്നെയും പിന്നെയും ഓർമ്മകളിലേക്ക് മടങ്ങിയെത്തും.

 കാലമെത്ര കടന്നുപോയാലും ചില യാത്രകൾ മനസ്സിൽ നിന്ന് മായില്ല. ഒരിക്കൽ പിന്നിട്ട വഴികൾ വീണ്ടും ഓർമ്മയിങ്ങനെ തെളിഞ്ഞുവരും. അന്ന് കണ്ട ആകാശവും വഴിയരികിലെ മരങ്ങളും മനുഷ്യരുടെ മുഖങ്ങളും വീണ്ടും നമ്മോടൊപ്പം നടക്കും. അവ ഇന്നലെ നടന്നതുപോലെ കൺമുന്നിൽ തെളിഞ്ഞുവരും. അതിലേറ്റവും തെളിമയോടെ എന്റെ ഓർമ്മകളിൽ തെളിഞ്ഞുനിൽക്കുന്നത് പഴയകാലത്തെ തീവണ്ടിയാത്രകളുടെ ഓർമ്മകളാണ്.

കൽക്കരിപ്പുകയും പാളങ്ങളിലെ താളവും മാറ്റിനിർത്തിയാൽ, അന്നത്തെ യാത്രകളിലെ അസഹനീയമായ തിരക്കും ആ തിരക്കിനിടയിൽ വെച്ച് മനുഷ്യർ അനുഭവിച്ച പ്രയാസങ്ങളുമാണ് മനസ്സിലേക്ക് ആദ്യം ഓടിയെത്തുന്നത്. മനസ്സിൽ നിന്നും മാഞ്ഞുപോകാത്ത അത്തരം ചില തീവണ്ടിയാത്രകളുടെ അനുഭവങ്ങളിലേക്കാണ് ഞാൻ നിങ്ങളെ കൂട്ടികൊണ്ടുപോകുന്നത്.

ആദ്യത്തെ തിരുവനന്തപുരം യാത്രയും ജനസമുദ്രവും

ചെറുപ്പം മുതൽ തീവണ്ടികൾ കണ്ടിട്ടുണ്ടെങ്കിലും എന്റെ യഥാർത്ഥ തീവണ്ടിയാത്രകൾ ആരംഭിക്കുന്നത് 1980-ഓടെയാണ്. അക്കൊല്ലം തിരുവനന്തപുരത്ത് നടന്ന ഒരു കാൻഫെഡ് സമ്മേളനത്തിലേക്കായിരുന്നു എന്റെ ആദ്യ യാത്ര. കാസർകോട് ജില്ലയെ പ്രതിനിധീകരിച്ച് ഞങ്ങൾ രണ്ടുപേരാണ് പങ്കെടുത്തത്. ഞാനും, എന്റെ സഹപാഠിയും അധ്യാപകനുമായ ടി. ശങ്കരൻ നമ്പൂതിരിയും. വൈകുന്നേരം ചെറുവത്തൂരിൽ നിന്ന് ഞങ്ങൾ മലബാർ എക്സ്പ്രസ്സിൽ കയറി. പിറ്റേന്ന് രാവിലെ തിരുവനന്തപുരത്ത് എത്തുന്ന വണ്ടിയാണത്.

പണ്ടത്തെ ആ മൂന്നാം ക്ലാസ് പെട്ടിയിൽ അന്ന് അതിഭയങ്കരമായ തിരക്കായിരുന്നു. ഉന്തിയും തള്ളിയും ശ്വാസം മുട്ടിക്കുന്ന ആ തിരക്ക് ജന്മത്തിൽ മറക്കാനാവില്ല. ടിക്കറ്റ് കൈയിലുള്ളതുകൊണ്ടും, വലിയൊരു ലക്ഷ്യത്തിന് ഇറങ്ങിത്തിരിച്ചതുകൊണ്ടും യാത്ര ഉപേക്ഷിച്ച് മടങ്ങാൻ മനസ്സ് വന്നില്ല. 'ത്യാഗങ്ങൾ സഹിച്ചേ മതിയാകൂ' എന്ന് മുതിർന്നവർ ഉപദേശിച്ചപ്പോൾ ഞങ്ങൾ മുന്നോട്ടുതന്നെ നീങ്ങി. 

തള്ളിത്തള്ളി ഒടുവിൽ ഞങ്ങൾ ചെന്നുപെട്ടത് ട്രെയിനിലെ ശുചിമുറിയിലാണ്! ഞങ്ങളെപ്പോലെ നാലഞ്ചുപേർ അവിടെയും ഉണ്ടായിരുന്നു. ദുർഗന്ധവും ക്ലേശങ്ങളും സഹിച്ചും, ഉറക്കമിളച്ചും ആ കൊച്ചു മുറിയിൽ നിന്നുകൊണ്ടാണ് എന്റെ കന്നി തിരുവനന്തപുരം യാത്ര പൂർത്തിയാക്കിയത്. തീവണ്ടിയിലെ കൽക്കരിപ്പുകയും, വെള്ളം മോന്തുന്ന എഞ്ചിന്റെ ശബ്ദവും, ആ ദുരിതയാത്രയും ഇന്നും മായാത്തൊരു മുറിവെന്നപോലെ മനസ്സിൽ കിടപ്പുണ്ട്.

പിന്നെ അതുപോലൊരു അനുഭവമുണ്ടായത് 80-കളുടെ മധ്യത്തിൽ നടന്ന ഡൽഹി യാത്രയിലാണ്. ഡെറാഡൂണിൽ വെച്ച് നടന്ന ദേശീയ ആദിവാസി കലാമേളയിൽ പങ്കെടുക്കാൻ പോകുന്ന കേരള സംഘത്തിന്റെ മാനേജരായി എന്നെയാണ് നെഹ്റു യുവകേന്ദ്രം ചുമതലപ്പെടുത്തിയത്. പ്രൊഫസർ ശ്രീധരൻ സാറാണ് എന്റെ പേര് നിർദ്ദേശിച്ചത്. 

20 കലാകാരന്മാരടങ്ങുന്ന സംഘത്തെയും നയിച്ച് ഞാനും മറ്റൊരു അധ്യാപകനും ട്രെയിനിൽ യാത്ര തിരിച്ചു. രണ്ടുദിവസം നീളുന്ന നീണ്ട യാത്ര. തള്ളിനിറഞ്ഞ ജനക്കൂട്ടത്തിനിടയിലൂടെ ഞങ്ങൾ ആഗ്രയിലെത്തി. താജ്മഹൽ കാണണമെന്നത് എല്ലാവരുടെയും ആഗ്രഹമായിരുന്നു. എന്നാൽ ആഗ്രയിൽ ഇറങ്ങുക എന്നത് അത്ര എളുപ്പമായിരുന്നില്ല. പെട്ടികളും ബാഗുകളും തലയിൽച്ചുമന്ന്, ജനസമുദ്രത്തെ നീന്തിക്കടന്ന് എങ്ങനെയൊക്കെയോ ഞങ്ങൾ പ്ലാറ്റ്‌ഫോമിലേക്ക് ഇറങ്ങി. ആ തിരക്കിന്റെ ആഘാതം ഓർക്കുമ്പോൾ ഇപ്പോഴും ഉള്ളിലൊരു ഭയം നിറയും.

മറ്റൊരു ഓർമ്മ തഴച്ചുവളരുന്നത് ഒരു ടി.ടി.സി സീറ്റിനായുള്ള യാത്രയിലാണ്. അന്തരിച്ച എന്റെ സുഹൃത്ത് കണ്ണേട്ടന്റെ മകന് ആലപ്പുഴയിലെ ഒരു സ്ഥാപനത്തിൽ പ്രവേശനം നേടിക്കൊടുക്കാനായിരുന്നു ആ യാത്ര. ചെറുവത്തൂരിൽ നിന്ന് വണ്ടി കയറുമ്പോൾത്തന്നെ അസഹനീയമായ തിരക്കായിരുന്നു. കണ്ണേട്ടന്റെ മകനും മകളുമടക്കം ഞങ്ങൾ മൂന്നുപേരുണ്ട്. 

കണ്ണൂരിലെത്തിയപ്പോഴേക്കും തിരക്ക് കൂടിക്കൂടി ശ്വാസമെടുക്കാൻ പോലും വയ്യാത്ത രീതിയിൽ ഞാൻ തളർന്നു. ഇനി മുൻപോട്ട് പോകാൻ കഴിയില്ലെന്ന് ഉറപ്പായപ്പോൾ ഞങ്ങൾ കണ്ണൂരിൽ ഇറങ്ങി. നേരം പുലരും വരെ സ്റ്റേഷനിൽ കാത്തിരുന്ന് അടുത്ത വണ്ടി പിടിച്ചാണ് ആ യാത്ര തുടർന്നത്.

വേദനിക്കുന്ന ഓർമ്മകളും സങ്കടങ്ങളും

ചില കാര്യങ്ങൾ തുറന്നു പറയാൻ കഴിയാത്തവിധം സ്വകാര്യമാണെങ്കിലും, ഓർമ്മക്കുറിപ്പുകൾ എഴുതുമ്പോൾ അത് പറയാതെ വയ്യല്ലോ. അന്നൊരു ദിവസം, തിരുവനന്തപുരത്തേക്കുള്ള ഒരു ട്രെയിൻ യാത്രയിലായിരുന്നു ഞാൻ. സോഷ്യൽ വെൽഫെയർ ഡിപ്പാർട്ട്മെന്റിന്റെ മീറ്റിംഗിൽ പങ്കെടുക്കാൻ വേണ്ടിയുള്ള യാത്ര. തേർഡ് ക്ലാസ് കംപാർട്ട്‌മെന്റിലെ ഏറ്റവും മുകളിലത്തെ, അതായത് മൂന്നാമത്തെ ബർത്തായിരുന്നു എനിക്ക് ലഭിച്ചിരുന്നത്. 

യാത്രാക്ഷീണം കൊണ്ട് ഞാൻ ആ ബർത്തിൽ കയറിക്കിടന്ന് ഉറങ്ങാൻ ശ്രമിക്കുകയായിരുന്നു. കംപാർട്ട്‌മെന്റുകളെ വേർതിരിക്കുന്ന തടസ്സത്തിനിടയിലൂടെ മറുഭാഗത്തേക്ക് വിരലുകൾ കടത്താൻ പാകത്തിലുള്ള ചെറിയ കമ്പിവല പോലെയുള്ള ദ്വാരങ്ങളുണ്ടായിരുന്നു. പകുതി ഉറക്കത്തിലായിരുന്ന എന്റെ തലയിൽ പെട്ടെന്ന് ആരോ പതുക്കെ വിരലുകളാൽ തൊടുന്നതായി എനിക്ക് അനുഭവപ്പെട്ടു.

ഞെട്ടിയുണർന്ന് നോക്കിയപ്പോൾ, തൊട്ടടുത്ത കംപാർട്ട്‌മെന്റിന്റെ മുകളിലത്തെ ബർത്തിൽ ഒരു പെൺകുട്ടിയിരിക്കുന്നു. ഏകദേശം ഇരുപതിനും ഇരുപത്തഞ്ചിനും ഇടയിൽ പ്രായം തോന്നിക്കുന്ന ഒരു യുവതി. അവൾ കണ്ണീരോടെ വിതുമ്പിക്കൊണ്ട് എന്നോട് സഹായത്തിനായി യാചിക്കുകയായിരുന്നു: 'സാറേ, എനിക്കിത് സഹിക്കാൻ കഴിയുന്നില്ല, എന്നെയൊന്ന് സഹായിക്കണം...' കാര്യമന്വേഷിച്ചപ്പോഴാണ് ആ കാഴ്ച ഞാൻ ശ്രദ്ധിക്കുന്നത്. 

അവളുടെ ദേഹമാസകലം തീപ്പൊള്ളലേറ്റത് പോലെയുള്ള പാടുകളും മുറിവുകളുമായിരുന്നു. ആ വേദന താങ്ങാനാവാതെയാണ് അവൾ കരയുന്നത്. ഗുരുവായൂർ വരെയോ മറ്റോ പഠന ആവശ്യത്തിനായി അവളെ കൊണ്ടുപോകുന്ന മറ്റൊരു സ്ത്രീ താഴത്തെ ബർത്തിൽ കിടന്നുറങ്ങുന്നുണ്ടായിരുന്നു.

മുറിവുകളുടെ എരിച്ചിൽ മാറ്റാൻ ഫാൻ ഇട്ടിട്ടുണ്ടെങ്കിലും അത് ആശ്വാസം നൽകുന്നുണ്ടായിരുന്നില്ല. നല്ല ഉറക്കച്ചടവിലായിരുന്ന എനിക്ക് ആ സമയത്ത് അവളോട് 'സമാധാനമായി കിടന്നോളൂ' എന്ന് ആശ്വസിപ്പിക്കാനല്ലാതെ മറ്റൊന്നും ചെയ്യാൻ കഴിയുമായിരുന്നില്ല. പതുക്കെ അവൾ ഉറക്കത്തിലേക്ക് വീണുപോയി. 

പിറ്റേന്ന് രാവിലെ ഉണർന്നുനോക്കുമ്പോൾ കംപാർട്ട്‌മെന്റിൽ ആ പെൺകുട്ടിയെ കണ്ടില്ല. അത് തീപ്പൊള്ളലേറ്റ പാടുകളായിരുന്നോ അതോ മറ്റെന്തെങ്കിലും രോഗത്തിന്റെ പൊള്ളലുകളായിരുന്നോ എന്ന് എനിക്കിപ്പോഴും ഉറപ്പില്ല. എങ്കിലും, കമ്പിവലകൾക്കിടയിലൂടെ നീണ്ടുവന്ന ആ പിഞ്ചുവിരലുകളും അവളിലെ ആഴത്തിലുള്ള വേദനയും ഇന്നും എന്റെ മനസ്സിൽ ഒരു മായാത്ത ഓർമ്മയായി അവശേഷിക്കുന്നു.

സൗഹൃദങ്ങളുടെ കുട്ടിപ്പട്ടാളം

തിരുവനന്തപുരത്തുനിന്നുള്ള മറ്റൊരു മടക്കയാത്ര. കയ്യിലുണ്ടായിരുന്നത് ഒരു ആർ.എ.സി ടിക്കറ്റായിരുന്നു. ട്രെയിൻ കോട്ടയത്തോട് അടുത്തപ്പോഴേക്കും വണ്ടിയുടെ സൈഡ് ബർത്തിൽ എനിക്കൊരു ഇരിപ്പിടം ഒത്തുകിട്ടി. തൊട്ടടുത്ത നിമിഷങ്ങളിൽ എതിർവശത്തെ സീറ്റിലും മറ്റൊരു യാത്രികനെത്തി. 

ഇരുവരും ഇരിപ്പുറപ്പിച്ചെങ്കിലും വണ്ടിയിലാകെ വലിയ തിരക്കായിരുന്നു. ആ തിരക്കിനിടയിലാണ് രണ്ടു പെൺകുട്ടികൾ നിൽക്കുന്നത് ശ്രദ്ധയിൽപ്പെട്ടത്. കണ്ണൂരിലേക്ക് മടങ്ങുന്ന വിദ്യാർത്ഥിനികളാണ്. ഇരിക്കാൻ ഒരിടമില്ലാതെ അവർ വലയുന്നത് കണ്ടപ്പോൾ സങ്കടം തോന്നി. ടിക്കറ്റ് പരിശോധകനോട് ഇരിപ്പിടത്തിനായി അവർ അപേക്ഷിക്കുന്നുണ്ടെങ്കിലും ഒന്നും ശരിയാകുന്നില്ല.

മറ്റൊന്നും ചിന്തിച്ചില്ല, കൂടെയിരുന്ന യാത്രികനോട് സംസാരിച്ച് സീറ്റുകൾ അൽപ്പം നിവർത്തിവെച്ച് ഞങ്ങൾ അവർക്കായി ഇടമൊരുക്കി. രണ്ടുപേർക്കിരിക്കാവുന്ന ആ ഇടുങ്ങിയ ഇടത്തിലേക്ക് സന്തോഷത്തോടെ അവരും ചേർന്നിരുന്നു. അങ്ങനെ നാലുപേരുടെ കൊച്ചു സൗഹൃദക്കൂട്ടമായി ആ യാത്ര മാറി. രാവേറെച്ചെല്ലുവോളം കഥകളും പാട്ടുകളുമായി ആ കുട്ടിപ്പട്ടാളം യാത്രയെ മനോഹരമാക്കി. 

ഒരു ചെറിയ സഹായം കൊണ്ട് മറ്റുള്ളവരുടെ മുഖത്ത് വിരിയുന്ന പുഞ്ചിരി തരുന്ന ആത്മസംതൃപ്തി വളരെ വലുതാണെന്ന് ആ നിമിഷം എനിക്ക് ബോധ്യമായി. പുലർച്ചെ നാലുമണിയോടെ എനിക്കൊരു പൂർണ്ണ ബർത്ത് ഒഴിവുകിട്ടി. ഞാൻ ഉറങ്ങാനായി അങ്ങോട്ട് മാറി. പിന്നീട് ഉണർന്നപ്പോഴേക്കും അവർ വണ്ടിയിറങ്ങിപ്പോയിരുന്നു. ഇരിട്ടിയിലേക്ക് പോകേണ്ടവരായിരുന്നു അവർ. ആ മുഖങ്ങൾ പിന്നീട് കണ്ടിട്ടില്ലെങ്കിലും, ആ യാത്രയും കുട്ടികളുടെ ആ കളിയും ചിരിയും തമാശകളും ഓർമ്മകളും ഒരു മധുരനൊമ്പരമായി മനസ്സിൽ ഇപ്പോഴുമുണ്ട്.

നേതാക്കളോടൊപ്പമുള്ള എളിമയുടെ യാത്രകൾ

തീവണ്ടിയാത്രകൾ ദുരനുഭവങ്ങൾ മാത്രമല്ല, മനസ്സ് നിറയ്ക്കുന്ന പല മാന്യ വ്യക്തിത്വങ്ങളെയും കണ്ടുമുട്ടാനുള്ള അവസരങ്ങൾ കൂടിയാണ് നൽകിയിട്ടുള്ളത്. ഒരിക്കൽ തിരുവനന്തപുരത്തു നിന്നും എയ്ഡ്സ് കൺട്രോൾ സൊസൈറ്റിയുടെ പരിപാടി കഴിഞ്ഞ് 'മാവേലി എക്സ്പ്രസ്സി'ന്റെ സെക്കൻഡ് എസിയിൽ തിരികെ വരികയായിരുന്നു ഞാൻ. നാലുപേർക്ക് കിടക്കാവുന്ന ക്യാബിനിലെ ലോവർ ബർത്തിലായിരുന്നു എന്റെ സീറ്റ്. വണ്ടി പുറപ്പെടാൻ നിമിഷങ്ങൾ മാത്രം ബാക്കിയുള്ളപ്പോൾ ഒരു വ്യക്തി ക്യാബിനിലേക്ക് കയറിവന്നു—മറ്റാരുമായിരുന്നില്ല അത്, സഖാവ് പിണറായി വിജയൻ! അന്ന് അദ്ദേഹം മന്ത്രിയോ മുഖ്യമന്ത്രിയോ ആയിരുന്നില്ല, സി.പി.ഐ.എം സംസ്ഥാന സെക്രട്ടറിയായിരുന്നു.

കണ്ട മാത്രയിൽ തന്നെ ഞാൻ അദ്ദേഹത്തെ അഭിവാദ്യം ചെയ്തു, അദ്ദേഹം പുഞ്ചിരിയോടെ അത് തിരിച്ചുനൽകുകയും ചെയ്തു. എന്റെ തൊട്ടുമുന്നിലെ ബർത്തിലായിരുന്നു അദ്ദേഹം ഇരുന്നത്. യാത്രയിലുടനീളം രാഷ്ട്രീയവും സാമൂഹികവും സാംസ്കാരികവുമായ ഒരുപാടുകാര്യങ്ങൾ ഞങ്ങൾ സംസാരിച്ചു. യാതൊരു ഭാവവ്യത്യാസവുമില്ലാതെ തികച്ചും ഒരു സാധാരണക്കാരനെപ്പോലെയാണ് അദ്ദേഹം സംസാരിച്ചത്. 

എന്റെ കാലിലെ ബാൻഡേജ് കണ്ടപ്പോൾ ഷുഗർ ലെവൽ ശ്രദ്ധിക്കണമെന്ന് ആകുലപ്പെട്ടതും, അദ്ദേഹത്തിനുണ്ടായിരുന്ന തലകറക്കത്തിന്റെ അനുഭവം പങ്കുവെച്ചതുമെല്ലാം ആ വ്യക്തിത്വത്തിന്റെ എളിമയും കരുതലും വ്യക്തമാക്കുന്നതായിരുന്നു. തലയിണ പോലുമില്ലാതെ സാധാരണക്കാരനായി ഉറങ്ങാൻ കിടന്ന ആ സഖാവിന്റെ ചിത്രം ഇന്നും മനസ്സിൽ മായാതെയുണ്ട്.

സമാനമായ മറ്റൊരു അനുഭവമുണ്ടായത് കെ. രാധാകൃഷ്ണൻ മന്ത്രിയായിരുന്ന കാലത്താണ്. സെക്കൻഡ് എസിയിലെ യാത്രയ്ക്കിടയിൽ തൊട്ടടുത്ത സീറ്റിലിരുന്ന പൊലീസുകാരൻ എന്റെ നാട്ടുകാരനാണെന്ന് മനസ്സിലായി. സംസാരിച്ചപ്പോഴാണ് മന്ത്രി കെ. രാധാകൃഷ്ണനും അതേ ട്രെയിനിലുണ്ടെന്നും തൊട്ടപ്പുറത്തെ ബർത്തിൽ വിശ്രമിക്കുകയാണെന്നും അറിയുന്നത്. 

മന്ത്രിയെ ഒന്ന് കാണാൻ ആഗ്രഹമുണ്ടെന്ന് പറഞ്ഞപ്പോൾ ആ ഗൺമാൻ പോയി വിവരമറിയിച്ചു. ആ നിമിഷം തന്നെ, വിശ്രമിക്കുകയായിരുന്ന ആ മനുഷ്യൻ എഴുന്നേറ്റുവന്ന് എന്റെ ക്ഷേമാന്വേഷണങ്ങൾ നടത്തുകയും കൈ തന്ന് സൗഹൃദം പുതുക്കുകയും ചെയ്തു. പദവികൾ എത്ര ഉയർന്നാലും ലാളിത്യവും എളിമയും കൈവിടാത്ത ഇത്തരം മനുഷ്യരെ കണ്ടുമുട്ടാൻ കഴിഞ്ഞതാണ് എന്റെ യാത്രകളെ അർത്ഥവത്താക്കുന്നത്.

ആപത്തിൽ തുണയായ റസാഖും മുഹമ്മദും

തിരുവനന്തപുരത്ത് നിന്നും മടങ്ങുകയായിരുന്നു ഞാൻ. സാധാരണ ബർത്തിലാണ് യാത്ര. സർക്കാരുമായി ബന്ധപ്പെട്ട മീറ്റിംഗുകൾക്ക് പോകുമ്പോൾ ലഭിക്കുന്ന ആനുകൂല്യങ്ങളിലൊന്ന്. ട്രെയിനിൽ കയറി ഭക്ഷണം കഴിച്ച് മുകളിലത്തെ ബർത്തിൽ കിടന്നുറങ്ങി. വണ്ടി എറണാകുളം കഴിഞ്ഞ് ചേർത്തല ഭാഗത്തേക്ക് എത്തുമ്പോഴാണ് അത് സംഭവിച്ചത്. 

പെട്ടെന്ന് നെഞ്ചിൽ സഹിക്കാനാവാത്ത വേദന പടർന്നുകയറി. ശരീരം ആകെ വിയർത്തു കുളിച്ചു. ഭയം കൊണ്ട് എന്തുചെയ്യണമെന്ന് അറിയാത്ത അവസ്ഥ. തൊട്ടടുത്ത ബർത്തിൽ ഒരാൾ കിടക്കുന്നുണ്ടായിരുന്നു. സർവ്വ ശക്തിയുമെടുത്ത് ഞാൻ അയാളെ മെല്ലെ തൊട്ടുവിളിച്ചു: 'ഒന്ന് എഴുന്നേൽക്കൂ... എനിക്ക് തീരെ സഹിക്കാൻ പറ്റുന്നില്ല, ഒന്ന് സഹായിക്കാമോ?'

അയാൾ തിടുക്കത്തിൽ എഴുന്നേറ്റു. വിവരമറിഞ്ഞപ്പോൾ, 'അടുത്ത സ്റ്റേഷനിൽ എന്നെ ഇറക്കി ഏതെങ്കിലും ആശുപത്രിയിൽ എത്തിക്കണം' എന്ന് ഞാൻ യാചിച്ചു. അയാളുടെ കൂടെ മറ്റൊരു സുഹൃത്ത് കൂടിയുണ്ടായിരുന്നു. ഗൾഫിലേക്ക് പോകാനായി തിരുവനന്തപുരത്തേക്ക് വിമാനം കയറാൻ പോയ രണ്ടുപേർ. അവിടുന്ന് തിരികെ നാട്ടിലേക്ക് മടങ്ങുകയായിരുന്നു അവർ. 

കൊയിലാണ്ടിക്കാരായ റസാഖും മുഹമ്മദും. എന്റെ വിഭ്രാന്തിയും അവസ്ഥയും കണ്ടപ്പോൾ, തങ്ങളുടെ യാത്ര തടസ്സപ്പെടുമെന്നൊന്നും അവർ ചിന്തിച്ചില്ല. 'നമുക്ക് അടുത്ത സ്റ്റേഷനിൽ ഇറങ്ങാം' എന്ന് പറഞ്ഞ് അവർ എന്നെ ചേർത്തലയിൽ ഇറക്കി. അന്യനാട്ടിൽ ഒരു ടാക്സി വിളിച്ച് എന്നെയും കൊണ്ട് അടുത്തുള്ള ആശുപത്രിയിലേക്ക് ഓടി.

ആശുപത്രിയിൽ എത്തിച്ച് അടിയന്തര ചികിത്സയും ഇഞ്ചക്ഷനും നൽകി. പരിശോധനാഫലങ്ങൾക്കായി നേരം വെളുക്കുവോളം കാത്തിരിക്കേണ്ടി വന്നു. ആ സമയമത്രയും, മുൻപരിചയം പോലുമില്ലാത്ത ആ പാവങ്ങൾ എനിക്ക് കാവലായി അടുത്തുതന്നെ ഉണ്ടായിരുന്നു. നേരം വെളുത്തപ്പോഴേക്കും എനിക്ക് വലിയ ആശ്വാസം തോന്നി. എനിക്ക് വേണ്ടി ടാക്സി കൂലിയും ആശുപത്രിയിലെ ചെലവുകളുമെല്ലാം അവർ സ്വന്തം കയ്യിൽ നിന്നാണ് നൽകിയത്. എന്നെ വീണ്ടും സ്റ്റേഷനിലെത്തിച്ച്, ടിക്കറ്റെടുത്ത് ട്രെയിനിൽ കയറ്റി വിട്ടു. 

നാട്ടിലേക്ക് കൂടെ വരാമെന്ന് അവർ പറഞ്ഞെങ്കിലും, വീണ്ടും ബുദ്ധിമുട്ടിക്കണ്ട എന്ന് കരുതി ഞാൻ സ്നേഹപൂർവ്വം നിരസിച്ചു. മരണത്തിന്റെ വക്കിൽ നിന്ന് എന്നെ ജീവിതത്തിലേക്ക് തിരിച്ചുകൊണ്ടുവന്ന ആ നല്ല മനുഷ്യരെ എനിക്കൊരിക്കലും മറക്കാൻ കഴിയില്ല. കാലങ്ങൾ കഴിഞ്ഞിട്ടും ആ സ്നേഹബന്ധം ഇപ്പോഴും നിലനിൽക്കുന്നു. റസാഖിന്റെ മകളുടെ കല്യാണത്തിന് ഞാൻ പോയിരുന്നു. പരിചയമില്ലാത്ത ആ രണ്ടു മനുഷ്യരിലൂടെ ദൈവം അയച്ച ആ അപ്രതീക്ഷിത കാരുണ്യം ഓർക്കുമ്പോൾ എനിക്ക് പോലും അത്ഭുതം തോന്നാറുണ്ട്.

ഡൽഹിയിൽ ഓടിക്കയറിയ ജീവൻ രക്ഷായാത്ര

ഭോപ്പാലിലേക്കുള്ള ഒരു യാത്രയായിരുന്നു. കാഞ്ഞങ്ങാട് നിത്യാനന്ദ പോളിടെക്നിക്കിന്റെ ആഭിമുഖ്യത്തിൽ, സാമൂഹികപ്രവർത്തകരെ പ്രോത്സാഹിപ്പിക്കുന്നതിനായി ദേശീയതലത്തിൽ സംഘടിപ്പിച്ച ഒരു ക്യാമ്പിൽ പങ്കെടുക്കാനായിരുന്നു ആ യാത്ര. അന്ന് പോളിടെക്നിക് പ്രിൻസിപ്പലായിരുന്ന കെ.പി. ഭരതൻ മാഷും എനിക്കൊപ്പമുണ്ടായിരുന്നു. 

തീവണ്ടിയുടെ സുഖകരമായ ആട്ടത്തിൽ ഞങ്ങൾ രണ്ടുപേരും നല്ല ഉറക്കത്തിലായിപ്പോയി. ഭോപ്പാൽ എത്തിയത് ഞങ്ങൾ അറിഞ്ഞതേയില്ല! ഉണർന്നുനോക്കുമ്പോൾ വണ്ടി ഭോപ്പാൽ സ്റ്റേഷൻ പിന്നിട്ടിരുന്നു. അടുത്ത സ്റ്റേഷനിലേക്ക് ഏകദേശം ഒരു മണിക്കൂറിലധികം ട്രെയിൻ യാത്ര ചെയ്യണമായിരുന്നു. വേറെ വഴിയില്ലാത്തതിനാൽ അടുത്ത സ്റ്റേഷനിൽ ഇറങ്ങി, അടുത്ത വണ്ടിക്ക് വീണ്ടും ഭോപ്പാലിലേക്ക് തിരികെപ്പോരേണ്ടി വന്നു. മറക്കാനാവാത്ത ഒരു അനുഭവമായിരുന്നു അത്.

മറ്റൊന്ന്, കേന്ദ്ര ഗവൺമെന്റിന്റെ പുതിയ വിദ്യാഭ്യാസനീതിയെക്കുറിച്ചുള്ള മൂന്നുദിവസത്തെ ദേശീയ സെമിനാറിൽ പങ്കെടുക്കാൻ പോയപ്പോഴായിരുന്നു. കേരളത്തിൽനിന്ന് തിരുവനന്തപുരത്തുകാരിയായ കൃഷ്ണകുമാരി മാഡവും കാസർകോടുകാരനായ ഞാനും മാത്രമാണ് ആ പരിപാടിയിൽ പങ്കെടുക്കാൻ ഉണ്ടായിരുന്നത്. 

സെമിനാർ കഴിഞ്ഞ് മൂന്നാം ദിവസം ഞങ്ങൾ മടങ്ങുകയായിരുന്നു. അവിടെനിന്നും ബസ് മാർഗ്ഗം ഡൽഹിയിലെത്തി, അവിടെനിന്നാണ് നാട്ടിലേക്കുള്ള തീവണ്ടി കയറേണ്ടത്. രാവിലെത്തന്നെ ഞങ്ങൾ ഡൽഹിയിൽനിന്ന് തീവണ്ടി കയറി. ഉച്ചയായപ്പോഴേക്കും കടുത്ത ഉഷ്ണവും ദാഹവും കൊണ്ട് ഞങ്ങൾ വലഞ്ഞു.

വഴിയിലുള്ള ഒരു പ്രധാന സ്റ്റേഷനിലെത്തി. പഴുത്ത മാമ്പഴങ്ങൾക്കും മാംഗോ ജ്യൂസിനും പേരുകേട്ട സ്റ്റേഷനാണത്. യാത്രയിലായിരുന്നതിനാൽ ബനിയനും ലുങ്കിയുമായിരുന്നു എന്റെ വേഷം. മാഡത്തിന് ഒരു ഗ്ലാസ് ജ്യൂസ് വാങ്ങി ജനലിലൂടെ കൈമാറിയ ശേഷം, ഞാനും ഒരു ഗ്ലാസ് കുടിച്ച് പ്ലാറ്റ്‌ഫോമിലെ ശൗചാലയത്തിലേക്ക് പോയി. 

എന്നാൽ, തിരികെ പ്ലാറ്റ്‌ഫോമിലേക്ക് എത്തിയ നിമിഷം എന്റെ നെഞ്ചൊന്നു പിടഞ്ഞു; ട്രെയിൻ എടുത്തു തുടങ്ങിയിരുന്നു! പേരും സ്ഥലവുമറിയാത്ത ഏതോ ഒരു അപരിചിതമായ നാട്. എന്ത് ചെയ്യണമെന്നറിയാതെ ഒരു നിമിഷം പകച്ചുപോയി. പക്ഷെ പ്രതീക്ഷ കൈവെടിഞ്ഞില്ല. സർവ്വ ശക്തിയുമെടുത്ത് ഓടി. ജീവൻ പണപ്പെടുത്തിയുള്ള ശ്രമത്തിനൊടുവിൽ അവസാനത്തെ കമ്പാർട്ട്മെന്റിലേക്ക് ചാടിക്കയറാൻ പറ്റി.

അവിടെനിന്ന് അരമണിക്കൂറോളം കമ്പാർട്ട്മെന്റുകൾക്കുള്ളിലൂടെ നടന്നുനടന്ന് ഒടുവിൽ ഞാൻ ഞങ്ങളുടെ സീറ്റിലെത്തി. എന്നെ കാണാതെ ഞാൻ അപകടത്തിൽപ്പെട്ടുപോയി എന്നു കരുതി കരഞ്ഞുതളർന്നിരിക്കുകയായിരുന്നു മാഡം. എന്നെ കണ്ടതും അവർക്ക് ആശ്വാസമായി. ഒരു പുതിയ ജന്മം കിട്ടിയതുപോലെ തോന്നിപ്പോയ നിമിഷമായിരുന്നു അത്. ഡൽഹിയിൽ വെച്ച് നടന്ന ചൈൽഡ് ലൈൻ ഡയറക്ടർമാരുടെ യോഗത്തിൽ പങ്കെടുത്ത ശേഷം മടങ്ങുമ്പോൾ എസി കമ്പാർട്ട്മെന്റിൽ വെച്ച് ഒരു എലി എന്റെ കാൽവിരൽ കരണ്ടുതിന്ന മറ്റൊരു രസകരമായ അനുഭവവും ഉണ്ടായിട്ടുണ്ട്. 

സങ്കടങ്ങളും സന്തോഷങ്ങളും ഇടകലർന്ന ഇത്തരം തീവണ്ടിയാത്രകൾ തന്നെയാണ് എന്റെ ജീവിതത്തിലെ ഏറ്റവും വലിയ ഓർമ്മച്ചെപ്പുകൾ. യാത്രകൾ മനോഹരമാണെങ്കിലും കടന്നുപോയ കാഴ്ചകൾക്കപ്പുറം, മനസ്സിൽ പതിഞ്ഞ ചില മുഖങ്ങളും ശബ്ദങ്ങളും മണങ്ങളും സ്പർശങ്ങളും മാത്രമാണ് ഒടുവിൽ ആ യാത്രയുടെ ശേഷിപ്പായി ബാക്കിയാവുന്നത്. അവിടെയാണ് ഓർമ്മകളുടെ സുഗന്ധം വിരിയുന്നതും.

ഗൃഹാതുരത്വം ഉണർത്തുന്ന ഈ യാത്രാക്കുറിപ്പ് നിങ്ങളുടെ സുഹൃത്തുക്കൾക്കും കുടുംബാംഗങ്ങൾക്കും ഷെയർ ചെയ്യുക. ഇത്തരം മനോഹരമായ അനുഭവങ്ങളും വിശേഷങ്ങളും അറിയാൻ ഞങ്ങളുടെ സോഷ്യൽ മീഡിയ പേജുകൾ ഫോളോ ചെയ്യുക. 

Article Summary: A nostalgic memoir detailing unforgettable train journeys, encounters, and life-saving moments.

#Kvartha #MalayalamMemoir #TrainJourneys #Nostalgia #KeralaLife #TravelMemories #AmmuNews